سپاه دانش ' بهداشت ' ترویج و ابادانی و'''''''
برگرفته از شهر ارا ' ایلام ' ترب 'ویکی پدیا ' فرارو و سایت مجلس
ورود سپاه بهداشت برای واکسیناسیون دهه50 خورشیدی
واکسینه کردن ۱۴۰ کودک
روز جمعه که تنها روز دریافت واکسن بود، کودکان زیر ۵ سال همراه والدین خود تا ساعت ۱۹ به مراکز مورد نظر مراجعه کردند. این برنامه که مطبوعات نوشتند با استقبال بی سابقه اهالی مشهد روبه رو شده، با حضور بیش از دو هزار نفر از کارکنان اداره کل بهداری خراسان، فرهنگیان، دانشجویان دانشگاه، سپاهیان دانش و بهداشت دختر، دانشجویان آموزشگاههای عالی پرستاری جرجانی، مامایی طوس و بهیاری فردوسی و نوربخش به سرانجام رسید.
آنها از ساعت چهار صبح با ۲۰۰ دستگاه خودرو که ۶۰ دستگاه آن را لشکر خراسان در اختیار کادر درمان قرار داده بوده، در ۵۰۰ مدرسه، درمانگاه و مدرسه مستقر شدند. از سوی دیگر گروههای آموزشی هم دست به کار شدند و به در منازل اهالی رفتند تا آنها را دعوت به شرکت در این طرح گسترده کنند. نتیجه همه این تلاشها این شد که طبق آمار داده شده در رسانهها حدود ۱۴۰ هزار کودک واکسینه شدند تا نخستین گام ریشه کنی فلج اطفال برداشته شود.
البته همان موقع هم به والدین اعلام شد که این واکسیناسیون دومرحله است و بین شش تا هشت هفته دیگر نوبت دوم آن اجرا خواهد شد. در پنجم مرداد ماه همان سال این روال تکرار شد و سخنگوی بهداری کل خراسان اعلام کرد که تعداد ۱۴۰ هزار و یازده کودک در این برنامه واکسینه شده اند.
با اجرای این طرح گسترده در سراسر مشهد، امید به اینکه هیچ کودکی دیگر به دلیل فلج اطفال در کام مرگ نرود، افزایش پیدا کرد، اما مسئله به همین جا ختم نشد و فلج اطفال هم در همین نقطه به پایان نرسید.
قانون سپاه بهداشت
جزئیات قانون
تاریخ تصویب: ۱۳۴۳/۰۲/۰۷
مرجع تصویب: مصوبات مجلس شورا
ماده: ۴
دوره: 21
شماره چاپ: 1
شماره جلد: 1
شماره صفحه: 372
سال: 1
دریافت نسخه چاپی 
جزئیات متن قانون
قانون سپاه بهداشت
مصوب ۱۳۴۲.۱۱.۲۰
ماده ۱ - از تاریخ تصویب این قانون به منظور تعمیم بهداشت و درمان در روستاها و
مناطق روستایی کشور سپاه بهداشت مرکب از گروه پزشکی وگروه کمک پزشکی به شرح زیر
تشکیل میگردد:
الف - گروه پزشکی تشکیل میشود از مشمولین خدمت نظام وظیفه حایز شرایط اشتغال به
حرف پزشکی و بهداشتی شامل: پزشک. دندانپزشک. داروساز دامپزشک. مهندس بهداشت و به
طور کلی کلیه مشمولین فارغالتحصیل رشتههایی که وزارت بهداری طبق آییننامهای که
به تصویبهیأت وزیران خواهد رسید خدمات آنها را مؤثر در وظایف درمانی و بهداشتی
بداند اعم از این که دورههای تخصصی رشتههای مربوطه را دیده یا ندیدهباشند.
ب - گروه کمک پزشکی افراد سپاه دانش خواهند بود و برای انجام خدمات کمک پزشکی دوره
تعلیمات مخصوصی را خواهند دید.
تبصره - دامپزشکان مشمول این قانون که مورد احتیاج وزارت بهداری نباشند پس از اخذ
تعلیمات نظامی در اختیار وزارت کشاورزی گذاردهخواهند شد.
ماده ۲ - گروه پزشکی و گروه کمک پزشکی طبق آییننامهای که از طرف وزارتخانههای
بهداری. جنگ و فرهنگ تدوین خواهد شد آموزش نظامیو تعلیمات فنی را در مراکز آموزش
ارتش خواهند دید و درجات مربوطه پس از پایان آموزش و موفقیت به آنان اعطا خواهد
شد.
ماده ۳ - اعطای هر گونه پروانه اشتغال به کار و گواهی تخصصی و همچنین اجازه خروج
از کشور جهت طی دورههای تخصصی و یا تکمیلاطلاعات علمی برای مشمولین گروه پزشکی
موکول به طی خدمت وظیفه در دوره گروه پزشکی خواهد بود مگر با کسب معافیت مشروط که
شرایط آنضمن آییننامه اجرایی این قانون تعیین خواهد شد.
ماده ۴ - هزینههای مربوط به اجرای این قانون به شرح زیر تأمین خواهد شد:
الف - دوره آموزشی:
۱ - حقوق و مزایای کادر آموزشی نظامی از بودجه وزارت جنگ تأمین میگردد.
۲ - مراکز آموزشی نظامی مورد نیاز گروه پزشکی از طرف وزارت جنگ تأمین و برای دوره
آموزشی در اختیار وزارت بهداری گذارده میشود وچنانچه آماده برای استفاده نباشد
وزارت بهداری هزینه مجهز نمودن آن مراکز و مخارج دوره آموزشی گروه پزشکی را از
اعتبارات عمرانی کشور تأمین ودر اختیار وزارت جنگ خواهد گذاشت.
ب - پس از پایان مدت آموزش نظامی کلیه حقوق و مزایای افراد گروه پزشکی و هر نوع
هزینه دیگر مربوط به آنان از قبیل وسایل نقلیه - لوازم فنی- دارو و غیره از
اعتبارات عمرانی کشور که در اختیار وزارت بهداری گذارده خواهد شد تأمین و پرداخت
میشود.
ماده ۵ - خدمت افراد سپاه بهداشت در تمام مدت خدمت به منزله خدمت در نیروهای مسلح
شاهنشاهی و جزو خدمت زیر پرچم محسوبمیشود نامبردگان از لحاظ انضباطی و کیفری
تابع قوانین و مقررات ارتش راجع به افسران و درجهداران و دانشجویان و دانشآموزان
وظیفه بوده و ازلحاظ انجام خدمات بهداشتی تابع قوانین و مقررات وزارت بهداری
خواهند بود.
ماده ۶ - وزارتخانهها و سایر مؤسسات دولتی مکلفند در صورت تساوی شرایط در درجه
اول احتیاجات استخدامی خود را از بین اشخاصی که درسپاه بهداشت خدمت کرده باشند
تأمین نمایند.
ماده ۷ - وزارت بهداری مکلف است آییننامه اجرایی این قانون را تهیه نموده و پس
از موافقت وزارتخانههای جنگ و کشور و فرهنگ و تصویبهیأت وزیران به موقع اجرا به
گذارد.
ماده ۸ - وزارتخانههای بهداری - جنگ - دارایی - فرهنگ و کشور مأمور اجرای این
قانون هستند.
قانون فوق که مشتمل بر هشت ماده و یک تبصره است در جلسه روز یکشنبه بیستم بهمن
ماه یک هزار و سیصد و چهل و دو به تصویب مجلسشورای ملی رسید.
رییس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی
قانون بالا در جلسه روز هفتم اردیبهشت ماه ۱۳۴۳ به تصویب مجلس سنا رسیده است.
اصل هفتم… انقلاب سفید ایجاد سپاه بهداشت در کشور بود. فلسفه ایجاد سپاه بهداشت در حقیقت همان فلسفه اعلام اصلاحات ارضی بود که کار خود را در سال۲۰ بهمن ۱۳۴۲ خورشیدی آغاز کرد. در درازای نخست وزیری اسدالله علم اصل هفتم به تحقق پیوست. مردان و زنان سپاهی بهداشت وظیفه توزیع عادلانه پزشک و خدمات پزشکی را در کشور به عهده داشتند.
در سیستم ارباب رعیتی کشاورزان و روستاییان نه تنها از دیدگاه انسانی اقتصادی بلکه از جهت سواد بهداشت محروم بودند. روستاییان به سبب کمبود ابتداییترین تجهیزات بهداشتی با بسیاری بیماریها دست به گریبان بودند. شمار مرگ و میرها به سبب بدی تغذیه، مسکن، کار و بهداشت بسیار بالا بود. این مشکل تنها از راه ایجاد سپاه بهداشت قابل حل بودو در چهار چوب انقلاب سفید و اعلام اصل هفتم ان که در آن از همه پزشکان دندانپزشکان و دامپزشکان (برای تکمیل کادر درمانی) داروسازان و متخصصان علوم آزمایشگاهی (برای تکمیل کادر دارویی و آزمایشگاهی) لیسانسیهها (جهت ایجاد کادر اموزش بهداشت در روستاها و دیپلمهها (جهت ایجاد کادر کمک پزشکی و خدمات پزشکی و بهسازی روستاها) که به خدمت زیر پرچم در نیروهای مسلح شاهنشاهی دعوت شده بودند خواسته شد تا خدمات پزشکی و بهداشتی روستاها را بر عهده بگیرند.
دختران و پسران ایران دیپلمه، لیسانسیه، فوق لیسانس و آنهایی که دارای درجه دکترا چه در رشتههای پزشکی یا رشتههای دیگر بودند و خدمت زیر پرچم را می بایستی انجام دهند، پس از یک دوره کار آموزی چهار ماهه بین این سه سپاه دانش، سپاه بهداشت و سپاه ترویج و آبادانی تقسیم میشوند. اینها سرمایههای گرانبهای کشور هستند که در چهارچوب منشور انقلاب سفید و امکانات ان، چهره روستا و روستاییان و ایران را تغییر می دهند.
هزینه دوره آموزشی یا هزینه حقوق و مزایای کادر آموزشی از بودجه وزارت جنگ و هزینه وسایل پزشکی و آزمایشگاهی از بودجه عمرانی کشور تأمین میشود. مراکز آموزشی نظامی هر دو از کار این سپاه با ۶۰ گروه پزشکی در سال ۱۳۴۴ آغاز شد و تا ۱۳۵۵ خورشیدی در حدود ۱۲۰۰۰ پسر بیش از ۱۰۰۰۰ دختر دکتر و لیسانسیه و دیپلمه برای انجام دوره سربازی خود در سپاه بهداشت آموزش یافتند.
پس از هشت سال که از آغاز خدمت سپاه بهداشت گذشته بود شمار روستاییانی که از خدمات بهداشتی و درمانی استفاده میکردند از یک میلیون به هشت میلیون رسید پیروزی و کار سپاه بهداشت چنان شایان بود که در سال ۱۳۵۲ دولت بر آن شد که سازمان سپاه بهداشت و مراکز بهداشتی و درمانی روستاها ایجاد گردد. در سال ۱۳۵۶ سازمان سپاه بهداشت و مراکز بهداشتی و درمانی روستاها ۱۴۲۲ مرکز در روستاهای ایران داشت که در آن بیش از ۱۲۹۰ پزشک در دور دستترین دهات کشور به خدمت مشغول بودند. این سازمان هم چنین چهارصد آزمایشگاه پزشکی و شمار زیادی درمانگاه ثابت و سیار در اختیار داشت.
صد ریالی - پشت اسکناس تصویر یادبود سپاه بهداشت (تصویر سمت چپ).
کوشش سه سپاه سپاه دانش، سپاه بهداشت و سپاه ترویج و آبادانی سبب شتاب در همه برنامههای عمرانی شد و ایران از شمار کشورهای عقب مانده در شمار کشورهای پیشرفته در آید. سپاه بهداشت غوغا و شور بسیاری بر انگیخت و برنامه بعدی این بود که به وسیله ماهوارههایی یک شبکه درمانی به وجودآورده شود که هر پزشک ساده به تواند با پزشکان متخصص در تهران و دیگر شهرهای بزرگ تماس بگیرد. با خرید و استفاده از این ماهوارهها و اجرای برنامههایی که در پیش بود برای ایران ۳۰ میلیارد دلار هزینه بر می داشت و مدرنترین شبکه مخابراتی دنیا در سراسر کشور ایران نصب و بهرهبرداری می شد.در ادامه این برنامه سپاه دانش با استفاده از تجهیزات نصب شده در ایران نیز از کلاسهای درسی از راه دور میتوانستند استفاده کنند که امروزه ان را پزشکی از راه دور و آموزش از راه دور می نامیم.
قانون ایجاد سپاه بهداشت که دارای هشت ماده و یک تبصره است در جلسه روز یکشنبه بیستم بهمن ماه یک هزار و سیصد و چهل و دو به تصویب مجلس شورای ملی به ریاست مهندس عبدالله ریاضی رسید و هم چنین این قانون در جلسه روز ۷ اردیبهشت ۱۳۴۳ به تصویب مجلس سنا رسید.
.
فرارو- "سپاه دانش" نام نهادی آموزشی در دوران سلطنت پهلوی بود که در پی انقلاب موسوم به "شاه و مردم" آغاز به کار کرد و در آن سرباران دوره خدمت نظامی خود را در روستاها و مناطق دورافتاده به سواد آموزی می پرداختند.
. اصل ششم این برنامه اما تحت عنوان "سپاه دانش" بود که برنامه ای برای سوادآموزی روستائیان و ساکنان مناطق دورافتاده کشور بود. بر این اساس قانون سپاه دانش در دولت اسدالله علم و در سال 1341 به تصویب مجلس وقت رسید و پس از انجام مقدمات یکسال بعد اجرای آن آغاز شد. به موجب این قانون جوانان دیپلم و بالاتر بعد از سپری کردن یک دوره 4 ماهه در مرکزهای آموزشی ارتش و اخذ درجه گروهبانی میتوانستند دوران خدمت سربازی خود را در روستاهای ایران که 70 درصد جمعیت بی سواد را در خود جای داده بودند، به شغل معلمی بگذرانند. آنان موظف بودند به افراد بی سواد به ویژه کودکان 7 تا 17 ساله سواد بیاموزند.
در زمان اجرای این برنامه بیست و هشت دوره از پسران و هجده دوره از دختران در این سپاه خدمت کردند که شماره آنها به بیش از 100 هزار تن میرسید که بسیاری از آنها پس از پایان دوره خدمت به استخدام وزارت آموزش و پرورش در آمدند. مجموعه عکس های دیده نشده زیر دوران آموزشی و و اعزام گروهی از این سربازان سپاه دانش را به تصویر کشیده است. در این عکس ها که "دیمتری کیسل" برداشته اولین گروه ها از سپاهیان دانش را در سال 1343 و در مناطق روستایی شیراز نشان میدهد.
قانون استفاده از مشمولان
لیسانسیه و بالاتر در سپاه دانش
مصوب ۱۳۴۵.۱۰.۱
ماده ۱ - به وزارت جنگ و وزارت آموزش و پرورش اجازه داده میشود در هر دوره تأمین
احتیاجات برای حداقل هر بیست نفر درجهدار سپاهیدانش یک تن از مشمولان دارای
دانشنامه لیسانس و بالاتر که بلامانع و مازاد بر احتیاجات نیروهای مسلح شاهنشاهی و
سپاه بهداشت و سپاه ترویج وآبادانی باشد برای افسری سپاه دانش انتخاب و جهت
راهنمایی و نظارت در کار سپاهیان دانش تربیت کنند.
تبصره - لیسانسیههای رشتههای تعلیم و تربیت در تأمین احتیاجات سپاه دانش مقدم
خواهند بود.
ماده ۲ - هزینه مربوط به اجرای این قانون به شرح زیر تأمین میشود:
الف - حقوق و مزایای ثابت کادر آموزش نظامی و هزینه غذا - مسکن - پوشاک -
نوشتافزار و حقوق دوره آموزش سپاهیان مذکور در مدتاخذ تعلیمات در مراکز آموزش
نظامی به عهده وزارت جنگ میباشد.
ب - حقوق و مزایای مأموران آموزش فرهنگی در دوره تعلیماتی و همچنین حقوق و مزایای
افسران سپاه دانش در مدت خدمت در سپاه دانش وهر نوع هزینه مربوط به آنان در این
مدت از طرف وزارت آموزش و پرورش پرداخت خواهد شد.
ماده ۳ - مفاد مواد ۳ و ۵ و ۶ قانون سپاه بهداشت مورخ هفتم اردیبهشت ماه ۱۳۴۳ و
همچنین آن قسمت از قوانین مربوط به سپاه دانش که با اینقانون مغایرت نداشته باشد
در مورد مشمولان لیسانسیه و بالاتر که به سپاه دانش اختصاص داده میشود
لازمالرعایه است ولی مشمولان مزبور از لحاظانجام خدمات فرهنگی تابع قوانین و
مقررات آموزش و پرورش میباشند.
ماده ۴ - آییننامه اجرایی این قانون از طرف وزارت جنگ و وزارت آموزش و پرورش
تنظیم و پس از تصویب هیأت وزیران به موقع اجرا گذاردهمیشود.
ماده ۵ - وزارت جنگ و وزارت آموزش و پرورش مأمور اجرای این قانون میباشند.
قانون بالا مشتمل بر ۵ ماده و یک تبصره که در تاریخ ۱۳۴۵.۹.۲۶ به تصویب مجلس سنا
رسیده بود در جلسه روز پنجشنبه اول دی ماه یک هزار وسیصد و چهل و پنج شمسی مورد
تصویب مجلس شورای ملی قرار گرفت.
رییس مجلس شورای ملی - مهندس عبدالله ریاضی
سپاه دانش نام یک نهاد آموزشدهنده در دوره سلطنت محمدرضا شاه پهلوی و نخستوزیری اسدالله علم بود که در سال ۱۳۴۱ خورشیدی بنیاد شد و در سال ۱۳۴۲ کار خود را آغاز کرد. محمد باهری از نزدیکان علم و عضو کابینه او پرویز ناتل خانلری را مبتکر تشکیل این نهاد میداند.
نماد سپاه دانش
فرمان محمدرضا شاه: در این پیکار من که به تشکیل سپاه دانش فرمان دادهام همه جا به عنوان پرچمدار این جهاد ملی پیشاپیش شما خواهم بود
رژه دختران سپاهی دانش در برابر کاخ سنا
رژه دختران سپاهی دانش در برابر کاخ سنا
شاه ایران در یک مدرسه سپاه دانش در روستا
یک سپاهی دانش در روستا
اصل ششم انقلاب سفید یا انقلاب شاه و مردم سپاه دانش بود که در سال ۱۳۴۱ خورشیدی بنیاد شد و در سال ۱۳۴۲ کار خود را آغاز کرد. در سطح کشور و در میانگین ردههای سنی ۸۵٪ ایرانیان در بیسوادی کامل زندگی میکردند تنها راه بیرون آمدن از نکبت بیسوادی بهره گرفتن از نیروی دانشآموخته ایران بود که هممیهنان خود را از تاریکی بیرون آورند و بدآنها خواندن و نوشتن بیاموزند. این سپاه از دانشآموختگان دورهٔ کامل متوسطه تشکیل میشد بر پایهٔ لایحهای مصوبه بهمنماه ۱۳۴۱ مجلس ایران تأسیس شد. آموزگاران سپاه دانش یک دورهٔ ۴ ماهه را در مرکزهای آموزشی ارتش میگذراندند و با درجهٔ گروهبانی برای خدمت در سپاه دانش به وزارت آموزش و پرورش گمارده میشدند. خدمت آنان در سپاه دانش، خدمت زیر پرچم آنها بهشمار میآمد.
سپاهیان دانش توانستند تا سال ۱۳۵۷ بیست و هشت دوره از پسران و هجده دوره از دختران در این سپاه خدمت کنند که شماره آنها به بیش از یک صد هزار تن رسید. بسیاری از این دختران و پسران ایران پرست پس از پایان دوره سپاهیگری به استخدام وزارت آموزش و پرورش درآمدند و کار پر افتخار آموزگاری را ادامه دادند. برخی دیگر در راه بری خانههای انصاف به خدمت دولت درآمدند. هزینه مدرسههای سپاه دانش یک سوم مدرسههای ردیف خود بود. همه خدمتهای فرهنگی و اجتماعی را سپاهیان به رایگان انجام میدادند.
سپاه دانش پیروزی شایانی به دست آورد تنها در روستاهای کشور در درازای پانزده سال، شمار دانش آموزان مدرسههای سپاه دانش ۶۹۲ درصد افزایش یافت همچنین در درازای پنج سال نخست ۵۱۰۰۰۰ پسر و ۱۲۸۰۰۰ دختر و همچنین ۲۵۰۰۰۰ مرد سالمند و ۱۲۰۰۰ زن سالمند را خواندن و نوشتن آموختند.
دختران و پسران ایران دیپلمه، لیسانسه، فوق لیسانس و آنهایی که دارای درجه دکترا چه در رشتههای پزشکی یا رشتههای دیگر بودند و خدمت زیر پرچم را میبایستی انجام دهند، پس از یک دوره کارآموزی چهارماهه بین این سه سپاه دانش، سپاه بهداشت و سپاه ترویج و آبادانی تقسیم میشوند.
چهار اصل از اصول انقلاب سفید، یعنی اصل ششم سپاه دانش ، اصل دوازدهم انقلاب اداری و آموزشی و اصل پانزدهم آموزش رایگان و اجباری در هشت سال نخستین تحصیل و اصل شانزدهم تغذیه رایگان برای کودکان خردسال در مدرسهها و تغذیه رایگان شیرخوارگان تا دو سالگی با مادران دست در دست همه جنبههای آموزش و پرورش کشور را زیر نظر دارند.
آخرین مدیر کل سپاهیان دانش کل کشور دختران و پسران قدرتالله صدرایی است وی از سال ۱۳۵۴ تا بهمن ۱۳۵۷ در این سمت باقی ماند
قوانین اصل ششم - سپاه دانش
- قانون راجع به پذیرفتن فارغ التحصیلان دیپلمه داوطلب خدمت در ارتش و سپاه دانش - مصوب ۱۳ اردیبهشت ۱۳۴۳ مجلس شورای ملی؛ و ۹ بهمن ۱۳۴۲ مجلس سنا - این قانون در تاریخ ۲۲ اردیبهشت ۱۳۴۳ به توشیح محمدرضا شاه پهلوی رسید.
- قانون تأمین هزینه سپاهیان دانش در ایام تعطیلات تابستانی مدارس - مصوب ۱۶ دی ۱۳۵۲ مجلس شورای ملی و ۳ دی ۱۳۵۲ مجلس سنا - این قانون در تاریخ ۹ دی ۱۳۵۲ به توشیح محمدرضا شاه پهلوی رسید.
- قانون احتساب دوره خدمت سپاهیگری جزو سوابق خدمت دولتی - مصوب ۱۱ تیر ۱۳۵۳ مجلس شورای ملی و ۱۱ آذر ۱۳۵۳ مجلس سنا - این قانون در تاریخ ۳۰ آذر ۱۳۵۳ به توشیح محمدرضا شاه پهلوی رسید
سپاه ترویج و آبادانی
- زبان
- پیگیری
- ویرایش
سپاه ترویج و آبادانی نهادی بود در ایران که که در چهارچوب منشور انقلاب سفید در ۱۳۴۳ تصویب و دوران نخستوزیری حسنعلی منصور به تحقق پیوست. این سپاه از کارشناسان علمی و فنی جوان کشور، چون مهندسان رشتههای کشاورزی، ساختمانی، راهسازی، برق و مکانیک، و سایر دانش آموختگان رشتههای فنی و مهندسی است که بخشی از خدمت زیر پرچم خود را در روستاهای کشور میگذرانند و کوشش آنها برای بالا بردن سطح زندگی روستاییان، آشنا کردن آنها با روشهای نوین کشاورزی، یاری به افزایش تولیدات دامی و کشاورزی، گسترش و بهبود صنایع روستایی، راهنمایی روستاییان درباره آبادانی و نوسازی روستاها میباشد.
سپاه ترویج و آبادانی در حال ساخت بنای یک مدرسه در شمال ایران، سال ۱۹۷۴.
نهادهای خانه انصاف، سپاه دانش، سپاه بهداشت و سپاه ترویج و آبادانی عهدهدار اجرای سیاستهای اصلاح اقتصادی و اجتماعی مورد نظر محمدرضا شاه پهلوی در چهار چوب انقلاب سفید در سطح روستاها بودند.
در مادههای ۱ و ۲، قانون تشکیل سپاه ترویج و آبادانی که در تاریخ ۱۳۴۳٫۱۰٫۲۲ به تصویب رسید آمدهاست:
ماده ۱ - به منظور بالا بردن سطح زندگی و تأمین رفاه روستاییان و آشنا ساختن آنان به اصول جدید کشاورزی و طرق ازدیاد تولیدات زراعی و دامیو ارشاد و توسعه و بهبود و ترویج صنایع روستایی و راهنمایی در امور مربوط به آبادانی و نوسازی روستاها سپاه ترویج و آبادانی به ترتیب مقرر در اینقانون تشکیل و سپاهیان مزبور برای اجرای مفاد این قانون در اختیار وزارت کشاورزی گذارده میشوند. وظائف سپاه ترویج و آبادانی به موجب آییننامهای که از طرف وزارتخانههای کشاورزی و آبادانی و مسکن و اقتصاد تنظیم و به تصویب هیئت وزیران خواهد رسید تعیین میگردد.
ماده ۲ - سپاه ترویج و آبادانی مرکب است از مشمولین دیپلمه و بالاتر که اضافه بر نیازمندیهای ارتش تشخیص گردند به استثناء افرادی که برای خدمت در سپاه دانش و سپاه بهداشت اختصاص داده میشوند.
صد ریالی - پشت اسکناس تصویر یادبود سپاه ترویج و آبادانی (تصویر وسط)
نخستین وظیفه هر سپاهی تهیه شناسنامه هر روستا بود. بدین معنی که برای هر روستا اطلاعات درباره موقعیت جغرافیایی، کشاورزی، اقتصادی و فرهنگی هر ناحیه و سختیهایی که کشاورزان در آن روستا با آن رو به رو بودند را در پرسشنامههایی برای شناسایی کامل بنویسند. این شناسنامهها اساس برنامهریزی برای فراهم آوردن فهرست نیازمندیهای هر دهکدهاست. وظایف عملی سپاه ترویج و آبادانی آموزش کشاورزان و کودکان آنها در امور کشاورزی، کشت سبزیها و میوهها، استفاده از کودهای شیمیایی، جلوگیری از آفات، راهنمایی در پرورش دام، یاری به کشاورزان و روستاییان در درمان دام، ضد عفونی کردن، واکسیناسیون، تلقیح مصنوعی و مرغداری، ساختن کندوها و اصطبلها، باغداری، صنایع دستی، و بنیان نهادهای درست در روش اندیشه روستاییان درباره کشاورزی، آبیاری، کشاورزی مکانیزه، امور تعاونی، پرورش شخصیت و استعدادهای آنان، ایجاد مهارتهای شغلی و باشگاههای جوانان روستایی استو در انجام این کار سپاهیان از وسیلههای دیداری و شنیداری، فیلمهای سینمایی، روزنامههای کشاورزی، ایجاد مزرعههای نمونه و آزمایشی یاری میجویند.
سپاهیان ترویج و آبادانی میباید برنامههای آموزشی و اجرایی را بر اساس نیازهای مردم روستاها و شرایط جغرافیایی و کشاورزی در نشستها با صاحب نظران بومی و موافقت کارشناسان ترویج در رشتههای گوناگون کشاورزی و دام پروری تهیه کنند.
در سرشماری ۱۳۴۲ شماره روستاهای کشور ۶۶۷۵۴ میبود که سپاهیان در ایجاد راهها و شبکههای آبرسانی روستایی، ساختمان حمامهای عمومی، مدرسهها، کتابخانهها، نصب موتورهای کوچک تولیدکننده برق کمک به بهرهبرداری از شبکه پست و تلگراف و تلفن، ساختن بناهای عمومی از جمله تعاونی روستا سهیم بودند.تا پایان سال ۱۳۵۶ هر ساله ۳۸۰۰ نفر با دیپلم، فوق دیپلم و لیسانس یا بالاتر برای خدمت در سپاه ترویج و آبادانی گزیده شدند و برای آموزش نظری و عملی به مرکز آموزش ترویج کشاورزی کرج فرستاده شدهاند. آمار نشان میدهد که تا ۱۳۵۶ بیش از ۳۴٬۰۰۰ مروج به روستاها فرستاده شدهاند.
اصل هشتم یا سپاه ترویج و آبادانی و اصل یازدهم یا نوسازی و عمران شهری به ترویج و آبادانی کشور اختصاص دارند و همگام به نوسازی شهری و روستایی بر اساس گسترش اقتصاد کشور میپردازند.
آنان که در این پندارند و میخواهند ایرانمان را پاره پاره کنند، بدانند ایران نه تنها کوچکتر نمیگردد که به وارونه خود را خواهد گسترد. نیروی شگرف و نهانی، مِهر به این خاک را در ما دمیده است.بر خاکِ این سرزمین کورش و داریوش و سورناها،ابومسلمها، مرداویجها و بابکها زیسته اند.کیستند بدمنشانِ خودباختهای که یکپارچگیِ این سرزمین را دوست نمیدارند؟کیستند بیگانهپرستانی که مِهر به این خاکِ سپند از دلهاشان رخت بربسته است؟ کیستند این سایهها که بر خاکِ پای ایرانستیزان بوسه میزنند؟. ایران یوزی ست که به پسِ هزار ها همچنان برنا و تواناست.سراغِ یوز اگر میآیید با مِهر بیایید تا مِهر ببینید، تا دریده نگردید! ایران،بادِ آرامی ست که توفان در نهان دارد! خودگستری، سرنوشتِ ایران است!در پرتو عشق و جانفشانی بیدریغ، این وبلاگ، جلوهای است از ارادت و پاسداشت تاریخ سترگ ارتش ایران و سرزمینهای دیگر؛ جایی که جان و دل نویسنده و مدیر آن، وقف ثبت و بازخوانی فصلی از حماسهها و رشادتهای مردان و زنانی است که در راه حفظ عزت و استقلال این مرز و بوم، از هیچ فداکاری فروگذار نکردهاند.در درجه نخست، گردآوری مصاحبههای پراکنده و گرانبهای ارتشیان از منابع مختلف، گامی است در جهت حفظ اصالت و روایتهای ناب این قهرمانان گمنام، تا صدای آنان در گذر زمان به فراموشی سپرده نشود. در درجه دوم، پرداختن به تاریخچهی ارتش ایران، با نگاهی ژرف و موشکافانه، در اولویت این تلاش قرار دارد؛ چرا که شناخت ریشهها و سیر تحول این نیروی عظیم، کلید فهمی ژرفتر از هویت ملی و امنیت کشور است. و در صورت فراهم آمدن فرصت و منابع کافی، بررسی ارتش سایر کشورها نیز در دستور کار قرار گرفته است؛ اما همواره منافع ملی ایران، چراغ راه و محور اصلی این پژوهشها خواهد بود.این وبلاگ، نه تنها محملی برای گردآوری اطلاعات است، بلکه عرصهای است برای هماندیشی و ارتقای دانش تاریخی و نظامی، و از این رو، از همه علاقهمندان و پژوهشگران گرامی دعوت میشود تا نظرات و پیشنهادات ارزشمند خود را جهت ارتقای هرچه بیشتر این مجموعه، با ما در میان گذارند.باشد که این تلاش، گامی باشد در مسیر پاسداشت فرهنگ و تاریخ ایران عزیز، و یادآور آن باشد که عشق به وطن، همواره سرچشمهای است برای جانفشانیها و ایثارهایی که تاریخ به خود دیده است.