اژدر
یک اژدرانداز مارک ۳۲ مد ۱۵ (SVTT) در حال پرتاب یک اژدر سبکوزن مارک ۴۶ مد ۵.
اَژدَر یک سلاح انفجاری پرتابی است که از دریا و در درون آب پرتاب میشود.
اژدر از پرتابههای خود-پیشران است که از رو یا زیر سطح آب پرتاب میشود و در درون آب حرکت کرده نزدیک به هدف یا پس از برخورد با آن منفجر میشود. بر خلاف کشتیهای بزرگ، قایقها، زیردریاییها و هواپیماها توانایی حمل توپهای بزرگ را ندارند، بنابراین سلاحی کوچکتر و کارا طراحی شد تا این جنگافزارها بتوانند بدون نیاز به حمل توپهای سنگین به کشتیهای بزرگتر آسیب رسانده و آنها را نابود کنند. به ناوچههایی که بر عرشهٔ خود اژدر دارند ناوچه اژدرافکن گفته میشود. اژدرها از درون لولهای به نام اژدرافکن پرتاب میشوند و هدف از پرتاب آنها معمولاً نابودی زیردریاییها است.
از آنجا که مقابله با اژدرها غیرممکن یا بسیار مشکل است این نوع سلاح در زمره مرگبارترین تسلیحات دریایی محسوب میشود
ساخت این نوع سلاح به قرنها قبل بر میگردد. در سال ۱۲۸۰ م یک مهندس سوریهای به نام حسن رماح به توصیف انواع مواد قابل اشتعال و انفجار پرداخته بود، اژدر را اینچنین توصیف کرده بود:
تخممرغی که خودش حرکت میکند و سپس آتش میگیرد.
همچنین در این متن به حرکت این وسیله بر روی آب اشاره شده بود.
پیشینهٔ استفاده از این سلاحها (به معنای امروزی خود) به حوالی ۱۸۶۰ میلادی بازمیگردد. نخستین اژدر توسط یک انگلیسی به نام وایتهد در سال ۱۸۶۶ ساخته شد؛ که با هوای فشرده کار میکرد و مشخصههای اصلی آن بسیار ابتدایی بود. در زیر برخی از این ویژگیها یاد شدهاست:
- طول: ۴ متر.
- سیستم رانش: موتور هوای فشرده با تک پروانه.
- قطر :۳۶ سانتیمتر
- کنترل عمق: شیر هیدرواستاتیکی
- وزن: ۱۳۵ کیلوگرم
- کنترل سمت: ندارد
- سرعت: ۶ گره
- برد: ۲۰۰ متر الی۶۵۰ متر
اژدرها در سده بیستم
اژدر نوع ۹۳ ژاپن، نخستین اژدر موفق ژاپنی.
استفاده از اژدر در سده بیستم به تدریج رایج شد برد اژدرها از حدود ۸۰۰ متر در سال ۱۹۰۰ به حدود ۱۴ کیلومتر در سال ۱۹۱۶ رسید.[۴] در جنگ جهانی اول، نیروی دریایی امپراتوری آلمان از این سلاح برای غرق کردن کشتیهای حامل تدارکات بریتانیا استفاده کرد. در سال ۱۹۳۳ نیروی دریایی امپراتوری ژاپن برای نخستین بار توانست اژدری کاملاً کارا را بسازد که به جای هوای فشرده به عنوان سوخت از اکسیژن خالص فشرده استفاده میکرد.
انواع اژدرها بر اساس نوع مأموریت
اژدرها بر اساس مأموریت یا نوع هدف به سه گروه زیر تقسیمبندی میشوند:
اژدرهای ضد سطحی: جهت استفاده بر ضد شناورها و کشتیهای سطحی
اژدرهای ضد زیرسطحی: جهت استفاده بر ضد زیردریاییها
اژدرهای دومنظوره: با قابلیت استفاده علیه اهداف سطحی و زیرسطحی
انواع اژدرها براساس قطر
اژدرها بر اساس قطر به دسته کلی سبک، نیمهسنگین و سنگین تقسیمبندی میشوند.
اژدرهای سبک: با قطر ۳۲۴ میلیمتر (۱۲٫۸ اینچ)
اژدرهای نیمهسنگین: با قطر ۴۵۰ میلیمتر (۱۷٫۷۲ اینچ)
اژدرهای سنگین: با قطر ۵۳۳ میلیمتر (۲۱ اینچ)
انواع سامانههای پیشرانه
سامانههای پیشران اژدرها به دو گروه کلی الکتریکی و سوختی تقسیمبندی میگردند. دراژدرهای با پیشران الکتریکی، سامانه رانش یک موتور الکتریکی بوده که نیروی مورد نیاز خود را از باتریهای موجود در اژدر تأمین میکند. در اژدرهای با پیشران سوختی از انواع متنوعی از پیشرانها از قبیل: موتورهای پیستونی، پمپ جت، توربین گاز ، توربین هوای مرطوب استفاده میشود. در تمامی این سامانهها، سوخت در محفظه احتراق سوخته و باعث تولید انرژی اولیه مورد نیاز حرکت اژدر میگردد. اکسیژن، اتوفیول، هیدروژن، هگزافلوئورید سولفور، لیتیوم جامد و کراسین نمونههایی از سوختهای مورد استفاده در اژدرها هستند.
انواع سامانههای هدایت
سامانههای هدایت در یک اژدر عبارتند از:رادیویی، سیمی و خود هدایت شونده. ممکن است یک اژدر از هیچکدام از سامانههای هدایتی استفاده نکند.
انواع سامانههای پرتابه
یک اژدر را میتوان از یک کشتی، قایق، هواپیما، بالگرد یا یک زیردریایی پرتاب کرد .
اژدر مارک ۵۰
یکی از اژدرهای معروف مارک-۵۰ نام دارد: اژدر مارک-۵۰، اژدر سبک و پیشرفته ایالات متحده میباشد و علیه زیردریاییهای سریع که در اعماق زیاد دریاها حرکت میکنند استفاده میشود. مارک-۵۰ میتواند توسط تمامی هواگردهای ASW یا تیوبهای اژدر روی رزمناوها پرتاب شود. قرار بود که مارک-۵۰به عنوان اژدری سبک و سریع جایگزین مارک-۴۶ شود. اما در نهایت Mark-54 LHT به عنوان جایگزین مارک-۴۶ انتخاب شد.
انرژی شیمیایی مورد نیاز برای سیستم متحرکه این اژدر (SCEPS) در نتیجه افشانه گاز سولفور هگزا فلوراید موجود در یک مخزن کوچک بر روی لیتیم جامد ایجاد میشود. این عمل گرمای زیادی تولید میکند که برای ایجاد بخار از آب دریا استفاده میشود. بخار ایجاد شده سبب گردش دورانی اژدر و افزایش قدرت پمپ موتور آن میشود.
اژدر سبک مارک-۵۰
سازنده: Alliant Techsystems, Westinghouse طول:۲٫۲۸ متر وزن:۳۴۰ کیلوگرم قطر:۳۲۴ م م سرعت:۴۰ گره سر جنگی: تقریباً ۴۵کیلوگرم.
از نظر میزان قدرت تخریب اژدرها از آنجایی که به آبخور کشتی میخورند یا به عبارتی به خط آب کشتی میخورند هنگامی که منفجر میشوند سوراخی که ایجاد میکنند باعث ورود آب به کشتی میشوند . آنها معمولا ۲ و حتی سه برابر یک موشک ضد کشتی مواد منفجره دارد
از این رو اژدر بیشترین تاثیر را بر روی شناور جنگی حتی نسبت به موشکهای ضد کشتی دارد البته موشکهای ضد کشتی هم امتیاز خود را دارند برای نمونه در بسیاری از مواقع موشک قبل از اینکه منفجر شود بدنه کشتی را سوراخ کرده وارد شده و در درون کشتی منفجر شده که باعث آتش سوزی میشود که در اکثر مواقع غیر قابل مهاری است . برگرفته از ویکی پدیا - جنگاوران - گالری عکس رشد.
آنان که در این پندارند و میخواهند ایرانمان را پاره پاره کنند، بدانند ایران نه تنها کوچکتر نمیگردد که به وارونه خود را خواهد گسترد. نیروی شگرف و نهانی، مِهر به این خاک را در ما دمیده است.بر خاکِ این سرزمین کورش و داریوش و سورناها،ابومسلمها، مرداویجها و بابکها زیسته اند.کیستند بدمنشانِ خودباختهای که یکپارچگیِ این سرزمین را دوست نمیدارند؟کیستند بیگانهپرستانی که مِهر به این خاکِ سپند از دلهاشان رخت بربسته است؟ کیستند این سایهها که بر خاکِ پای ایرانستیزان بوسه میزنند؟. ایران یوزی ست که به پسِ هزار ها همچنان برنا و تواناست.سراغِ یوز اگر میآیید با مِهر بیایید تا مِهر ببینید، تا دریده نگردید! ایران،بادِ آرامی ست که توفان در نهان دارد! خودگستری، سرنوشتِ ایران است!در پرتو عشق و جانفشانی بیدریغ، این وبلاگ، جلوهای است از ارادت و پاسداشت تاریخ سترگ ارتش ایران و سرزمینهای دیگر؛ جایی که جان و دل نویسنده و مدیر آن، وقف ثبت و بازخوانی فصلی از حماسهها و رشادتهای مردان و زنانی است که در راه حفظ عزت و استقلال این مرز و بوم، از هیچ فداکاری فروگذار نکردهاند.در درجه نخست، گردآوری مصاحبههای پراکنده و گرانبهای ارتشیان از منابع مختلف، گامی است در جهت حفظ اصالت و روایتهای ناب این قهرمانان گمنام، تا صدای آنان در گذر زمان به فراموشی سپرده نشود. در درجه دوم، پرداختن به تاریخچهی ارتش ایران، با نگاهی ژرف و موشکافانه، در اولویت این تلاش قرار دارد؛ چرا که شناخت ریشهها و سیر تحول این نیروی عظیم، کلید فهمی ژرفتر از هویت ملی و امنیت کشور است. و در صورت فراهم آمدن فرصت و منابع کافی، بررسی ارتش سایر کشورها نیز در دستور کار قرار گرفته است؛ اما همواره منافع ملی ایران، چراغ راه و محور اصلی این پژوهشها خواهد بود.این وبلاگ، نه تنها محملی برای گردآوری اطلاعات است، بلکه عرصهای است برای هماندیشی و ارتقای دانش تاریخی و نظامی، و از این رو، از همه علاقهمندان و پژوهشگران گرامی دعوت میشود تا نظرات و پیشنهادات ارزشمند خود را جهت ارتقای هرچه بیشتر این مجموعه، با ما در میان گذارند.باشد که این تلاش، گامی باشد در مسیر پاسداشت فرهنگ و تاریخ ایران عزیز، و یادآور آن باشد که عشق به وطن، همواره سرچشمهای است برای جانفشانیها و ایثارهایی که تاریخ به خود دیده است.