کارکنان میهن پرست پدافند ارتش با کمترین تجهیزات در دوران دفاع مقدس چه حماسه هایی که نیافریدند. کارکنان پدافند از اولین روز جنگ تا سال‌ها بعد از جنگ همواره حضوری مستمر و موثر داشتند و از شهرها و تاسیسات حیاتی این آب و خاک دفاع کردند.

هیچ‌وقت نه دوربینی و نه خبرنگاری بود که این جانفشانی و ایثار را ثبت کند وکنه خودشان میخواستند که کارشان را در بوق و کرنا کنند. مظلومانه خدمت کردند ، مظلومانه شهید وجانباز شدند وهیچوقت نامی از آنها که حافظ تمام آسمان ایران بودند برده نشد. آنها کسانی بودند که با کمترین و قدیمی ترین جنگ افزارها به جنگ پیشرفته ترین هواپیماهای دشمن رفتند و با شجاعت و خلاقیت و ابتکار توانستند جلوی حملات وحشیانه آنان را بگیرند.

در زمان جنگ شهرها که دشمن به میگ ۲۵مجهز بود، چند شب متوالی تهران را مورد بمباران قرار داد و چون تجهیزاتی جهت مقابله با این هواپیما نداشتیم خلبان‌های عراقی با خیالی آسوده در ارتفاع هفتاد هزار پایی وارد ایران می‌شدند خود را به تهران می‌رساندند و با کاهش ارتفاع در پنجاه هزار پایی اقدام به بمباران کور می‌کردند و هر شب نقطه‌ای از تهران را هدف می‌گرفتند و آسوده‌خیال با علم بر این‌که پدافند ایران هیچ‌گونه تجهیزاتی ندارد که در آن ارتفاع به آن‌ها آسیب برساند به پایگاه خود برمی‌گشتند.

پس از چند شب بمباران، فرماندهان پدافند در سایت سوباشی همدان جمع شدند تا راهکاری برای مقابله با این حملات پیدا کنند. پس از تبادل نظر تصمیم گرفته شد که یک فروند اف ۱۴ مجهز به موشک فینیکس برای مقابله با آن‌ها از اصفهان پرواز کند و یک هواپیمای سوخت‌رسان نیز جهت سوخت رسانی به اف ۱۴ درمنطقه دماوند که از دید رادارهای عراقی خارج بود پرواز کند تا در زمان رسیدن هواپیماهای عراقی آن‌ها را غافلگیر و منهدم کنند.

این ماموریت را خود شهید عباس بابایی که سمت معاومت عملیات نهاجا را داشتند به عهده گرفتند ومدت هشت ساعت پرواز ممتد با چند بار سوختگیری هوایی انجام دادند.

اما اطلاعات عملیات عراقی‌ها به کمک آواکس‌های آمریکا از موضوع کاملا مطلع شده بود و تا زمانی که اف۱۴ بالا بود نیامدند. پس از هشت ساعت پرواز شهید بابایی اعلام کرد که دیگر قادر به ادامه پرواز نیست و به اصفهان برمی‌گردد.

به محض رسیدن به اصفهان و نشستن تامکت، سایت شنود نخجیر اعلام کرد که دو فروند میگ ۲۵ به منظور بمباران تهران از پایگاه خود پرواز کردند و بعد از چند دقیقه بلیپ (نمایش هواپیما در صفحه رادار به صورت نقطه) دو فروند هواپیما از روی مرز آبدانان در روی صفحه رادار نمایان شد و باز همانند شب‌های قبل در ارتفاع هفتاد هزار پایی خود را به تهران رساندند، شهر را بمباران کردند و صحیح و سالم برگشتند.

در این زمان که تمام فرماندهان پدافند ناراحت و غم زده از این‌که تجهیزاتی برای مقابله با این تهاجم نداشند مشغول تبادل نظر و طراحی عملیاتی تازه بودند که ستوانی جوان که افسر متخصص پدافند زمین به هوا بود فکر و طرحی جهت مقابله بیان شد.

او طرح خود را با شهید فرهاد دستنبو که از متخصصین کار کشته و ماهر رادار بود در میان گذاشت و ایشان هم از طرح داده شده استقبال کردند بلافاصله با مشورت دیگر فرماندهان شبانه با سرهنگ منصور ستاری درمیان گذاشتند. شهید ستاری طرح را تایید کردند و فرمودند طرح خوبی است و انجام آن ضرری ندارد؛ بر همین اساس دستور اجرای طرح را به مسئولین منطقه ابلاغ کردند. اما آن ستوان جوان که بود و طرح او که بعد از اجرای آن از طرف شهید ستاری ناجی تهران نامیده شد چه بود که باعث شد میگ‌های ۲۵ دیگر به تهران حمله نکنند؟!

«روایت استواری» نیروگاه شهید سلیمی نکا درچهارم خرداد ۱۳۶۷

ایسنا/مازندران نیروگاه شهید سلیمی نکا یکی از مهم‌ترین مراکز صنعتی و از بزرگترین نیروگاه کشور است که در دوران دفاع مقدس به تنهایی بیش از ۲۵ درصد برق کشور را تأمین می‌کرد.

به گزارش ایسنا، تامین۲۵ درصدی نیروگاه برق نکا دلیلی شد تا رژیم بعثی عراق پس از عجز از مقابله با رزمندگان غیور جمهوری اسلامی در جبهه های نبرد، برای جبران شکست‌های خود و با هدف فلج کردن زیرساخت‌های اقتصادی کشور از طریق قطع شریان‌های انرژی و ایجاد رعب و وحشت و نارضایتی در مردم، باحمایت کشورهای غربی، خیانت همسایگان و به سرکردگی آمریکای جنایتکار، از سال ۱۳۶۵ تا ۱۳۶۷ طی سه مرحله نیروگاه را آماج شدیدترین حملات ددمنشانه خود قرار دهد.

چهارم خرداد ماه مصادف است با سالروز بمباران سومین نیروگاه که در ساعت ۹:۳۵ دقیقه صبح روز ۴ خرداد ۱۳۶۷ به وقوع پیوست.

در این بمباران شهید گرانقدر ابراهیم زیبنده گرجی در اثر اصابت ترکش به ناحیه گردن آسمانی شد و به خیل یاران شهیدش پیوست و جمعی از کارکنان به درجه جانبازی مفتخر شدند.

هم‌چنین خسارات سنگین و گسترده‌ای به ترتیب به، تأسیسات جانبی واحد یک، بخش‌های وسیعی از بوشینگ‌ها، برق گیر ترانس، باس داکتها و تأسیسات واحد ۲، دودکش و قسمت‌هایی از بویلر و تأسیسات عمومی واحد ۳، بخش‌های از بویلر، کانال‌های خروجی دود، سوت بلویر، تانک ذخیره آب، سقف فاز ۲ بویلر، کف اواپراتور و تأسیسات جانبی واحد ۴ وارد شد که در برآوردهای کارشناسی میزان خسارات وارده ارزی و ریالی با احتساب ارز ۶۰ ریالی آن زمان حدود ۳ میلیارد و ۱۷۲ میلیون ریال برآورد شد.

نکته قابل ذکر این که بدلیل گستردگی حجم خسارات وارده به تأسیسات نیروگاه در این بمباران و خرابی‌های ناشی از دو بمباران قبلی، رادیو و مطبوعات وقت آلمان به نقل از کارشناسان شرکت سازنده اعلام کردند که بازسازی مجدد نیروگاه نکا غیرممکن است، ولی کارکنان متعهد و متخصص نیروگاه با پشتکار، خودباوری و روحیه بسیجی خود افتخار آفرین شدند و در بازسازی نیروگاه از فعل ناممکن، ممکن ساختند، و اکنون پس از ۳۵ سال از آن تاریخ با وجود عمر بالا، فرسودگی تجهیزات و زخم‌های کاری وارده در سه مرحله بمباران همچنان استوار، بالنده و با صلابت نامش به عنوان نماد استقامت در صنعت برق کشور می‌درخشد.

نیروگاه نکا در سه مرحله بمباران ۲۵ شهید و ۹۳ جانباز و با احتساب شهدای دوران دفاع مقدس مجموعاً ۳۳ شهید و ۱۵۴ جانباز تقدیم آرمان‌های انقلاب اسلامی کرد.

آشنایی با جنگنده‌های داسو میراژ اف۱ ایران

۲۴ فروند میراژ اف - ۱ عراقی در جریان جنگ آزادسازی کویت (جنگ اول خلیج فارس) به ایران گریختند. ایران هم این میراژها را به عنوان بخشی از خسارت جنگ تحمیلی به غنیمت گرفت و این جنگنده‌ها را در نیروی هوایی ارتش بکار گرفته‌است.

به گزارش همشهری آنلاین، داسو میراژ اف۱ (Dassault Mirage F1) هواگرد جنگنده برتری هوایی و تهاجمی تک‌سرنشین ساخت شرکت فرانسوی داسو است که به عنوان جایگزینی برای جنگنده‌های خانواده میراژ ۳ تولید شد. حدود ۷۴۰ فروند از این هواپیما بین سال‌های ۱۹۶۶ تا ۱۹۸۳ تولید گردید و از اوایل دهه ۱۹۷۰ در ارتش فرانسه و چندین کشور دیگر دنیا به عنوان یک جنگنده سبک چندمنظوره به کار گرفته شد.

یک فروند از مدل شناسایی میراژ اف۱ در سال ۱۹۸۷

• تصاویر | همه چیز درباره جنگنده میراژ | چه کسی پدرخوانده هواپیمای میراژ در ایران بود؟

مدل‌ها

• میراژ اف۱آ: مدل حمله به زمین ساده شدهٔ میراژ اف۱ که برخی تجهیزات آن حذف شده و جای بیشتری برای حمل سوخت داشت. رادار Cyrano از این مدل برداشته شده و دماغه هواپیما مخروطی‌تر شده بود. اف-۱آ یک هواپیمای حمله به زمین بود که فقط در طول روشنایی روز توانایی انجام عملیات را داشت. در این هواپیما از یک دید لیزری بهره می‌برد و می‌توانست از فاصله ۵ کیلومتری هدفی را برای دنبال کردن و رهاسازی اتوماتیک بمب تعیین کند.
• میراژ اف۱ث: مدل رهگیر شبانه‌روزی در تمامی شرایط جوی با رادار کنترل آتش Thomson-CSF Cyrano IV و نمایشگر HUD که تمامی اطلاعات پروازی را در محدوده دید خلبان قرار می‌داد.
• میراژ اف۱ئی: مدل تقویت‌شدهٔ میراژ اف۱ث با رادارهای ارتقایافته سیرانو. قابلیت‌های اضافه شده به این مدل شامل نقشه‌برداری هوایی زمینی و تجهیزاتی برای پیگیری مستمر اهداف و یک سامانهٔ پیشرفتهٔ ناوبری گرانشی می‌شد. تجهیزات انتخابی برای این مدل هم شامل رادار ناوبری داپلر و مسافت‌یاب لیزری می‌شد.
• میراژ اف۱ث‌تی: مدل بهینه‌سازی‌شده میراژ اف۱ث برای حمله به زمین و پشتیبانی نزدیک هوایی. این بهینه‌سازی از سال ۱۹۹۲ آغاز شد.
• میراژ اف۱ث‌آر: مدل مخصوص عملیات‌های شناسایی میراژ اف۱ با رادارها، دوربین‌ها و سنسورهای مخصوص تصویربرداری.

یک فروند میراژ اف۱ (جلو) در کنار جنگنده‌های اف-۱۶، اف-۱۸ و آلفاجت

خدمت در ایران

این هواپیماها در حالی وارد ایران شدند که نه تنها هیچ کتاب راهنما و دفترچه فنی به همراه نداشتند، بلکه همه آن‌ها فاقد جایگاه‌های حمل جنگ‌افزار بودند. قطعات یدکی نیز برای این هواپیما موجود نبود و این در حالی بود که سطح فناوری‌های میراژ اجازه نمی‌داد از آن صرف نظر شود؛ بنابراین با تصمیم منصور ستاری، فرمانده نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران متخصصان ایرانی دست به کار شدند و برای عملیاتی کردن این هواپیما بدون مراجعه به کشور سازنده اقدام نمودند. با راه‌اندازی و اورهال این هواپیماها، یک فروند هواپیمای میراژ اف۱ در تابستان ۱۳۷۲ در پایگاه همدان آماده پرواز شد. با توجه به این‌که جنگنده میراژ اف۱ هواپیمای سازمانی نیروی هوایی محسوب نمی‌شد و هیچ کتاب آموزشی، تجهیزات زمینی یا برخی ملزومات اساسی برای پرواز میراژ در دسترس نبود، باید خلبانی باتجربه، ریسک پرواز با این جنگنده‌ ناآشنا را برعهده می‌گرفت. در این میان سرهنگ بهروز نقدی‌بیک با اتکا به تجربیاتش از هواپیمای جنگنده-بمب‌افکن مک‌دانل داگلاس اف-۴ فانتوم ۲، داوطلب اولین پرواز با میراژ شد. سرهنگ خلبان بهروز نقدی‌بیک ۲۴ مهر ۱۳۷۲ نخستین پرواز با این جنگنده را در پایگاه هوایی نوژه در حضور فرمانده نیروی هوایی ارتش با موفقیت انجام داد که این اتفاق، سرآغاز به خدمت‌گیری این جنگنده در ناوگان عملیاتی نیروی هوایی ایران شد.

نماواره‌ای از میراژ اف-۱

جنگ ایران و عراق

عراق در جنگ با ایران در مجموع ۹۳ فروند از این جنگنده‌ها از فرانسه خریداری کرد و به‌طور گسترده از آن‌ها برای عملیات‌های شناسایی، حمله به اهداف زمینی و حمله به کشتی‌ها استفاده کرد.

اولین پیروزی یک جنگنده عراقی در جنگ هوایی با اف-۱۴ تام‌کت‌های ایران در این جنگ در پائیز ۱۳۶۰ به دست آمد. در سال ۱۹۹۱ در جریان جنگ اول خلیج فارس چندین فروند هواپیمای میراژ اف ۱ نیروی هوایی عراق از عراق به ایران گریختند و از سال ۱۹۹۲ در خدمت نیروی هوایی ایران قرار گرفتند. ایران در مجموع ۲۴ فروند F1EQ و F1BQ دارد.

در طول جنگ ایران و عراق دست کم ۳۳ فروند میراژ اف-۱ به وسیلهٔ اف-۱۴های ایرانی سرنگون گردید که این آمار به وسیله منابع ایرانی، غربی و عراقی مورد تأیید قرار گرفته‌است. دو فروند نیز به وسیلهٔ جنگنده-بمب‌افکن مک‌دانل داگلاس اف-۴ فانتوم ۲ ایران سرنگون شد.

در مجموع ۷۲۰ فروند میراژ اف-۱ تولید شده و در اختیار ۱۳ کشور دنیا قرار گرفت. از این تعداد ۵ کشور در خاورمیانه، ۴ کشور در آفریقا، ۳ کشور در اروپا و ۱ کشور در آمریکای جنوبی قرار دارند.

آرایش هوایی چهار گانه میراژ اف-۱

کاربران فعلی

• آرژانتین: نیروی هوایی آرژانتین، در سال ۲۰۱۳ اعلام شد که آرژانتین ۱۶ فروند از میراژهای اسپانیایی را به قیمت ۱۷۰ میلیون یورو خریداری می‌کند تا آن‌ها را جایگزین میراژ ۳‌های قدیمی خود کند.
• گابن: نیروی هوایی گابن، سفارش خرید ۸ فروند از میراژ اف۱های AZ (مدل مخصوص حمله به زمین) دست دوم آفریقای جنوبی را داده که ۶ فروند تحویل داده شده‌است.
• ایران: نیروی هوایی ایران، ۲۴ فروند میراژ اف - ۱ عراقی در جریان جنگ آزادسازی کویت (جنگ اول خلیج فارس) به ایران گریختند. ایران هم این میراژها را به عنوان بخشی از خسارت جنگ تحمیلی به غنیمت گرفت و این جنگنده‌ها را در نیروی هوایی ارتش بکار گرفته‌است.
• لیبی: نیروی هوایی لیبی، ۳۸ فروند میراژ اف-۱ را خریداری کرد. ۱۶ فروند از مدل AD، مدل مخصوص حمله به زمین، بودند که رادار نداشت و به جای رادار به یک لوله سوخت‌گیری مجهز شده بود. میراژها در جنگ‌های سال ۱۹۸۱ و ۱۹۸۳ نمایش موفقی در جنگ با چاد داشتند اما در سال‌ها بعد همه آن‌ها بر اثر نبود قطعات یدکی زمین‌گیر شدند. قراردادی برای نوسازی ۱۲ فروند از آن‌ها بسته شده و چهار فروند دوباره به خدمت نظامی برگشتند. در جریان جنگ داخلی لیبی ۲ فروند هم به مالت پناهنده شدند. در سال ۲۰۱۰ قراردادی برای فعال‌سازی مجدد میراژهای لیبیایی با فرانسه به امضا رسید.
• مراکش: نیروی هوایی مراکش، ۵۰ فروند خریداری کرد که ۴۰ فروند از آن‌ها همچنان فعال هستند و ۷ فروند به استاندارد ASTRAC ارتقاء یافته‌اند.

سه جنگنده اکوادوری، از بالا جگوار، میراژ اف۱، کفیر

کاربران سابق

• فرانسه: نیروی هوایی فرانسه، در مجموع ۲۴۶ فروند برای نیروی هوایی فرانسه ساخته شد که در تاریخ ۱۳ ژوئن ۲۰۱۴ به‌طور کامل این جنگنده در نیروی هوایی فرانسه از رده خدمت خارج شد.
• اکوادور: نیروی هوایی اکوادور، ۱۶ فروند اف-۱ JA و ۱۶ فروند اف-۱ JE در اختیار داشت که در سال ۲۰۱۱ از خدمت خارج شده و با جنگنده‌های اطلس چیتای تولید آفریقای جنوبی (مدل ارتقایافته‌ای از میراژ ۳) جایگزین شدند.
• یونان: نیروی هوایی یونان، ۴۰ فروند اف-۱ CG در اختیار داشت که آن‌ها را با اف-۱۶ و میراژ ۲۰۰۰ جایگزین کرد.
• عراق: نیروی هوایی عراق، از سال ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۹ , ۱۰۸ فروند میراژ اف-۱ را دریافت کرد که در جنگ با ایران موفق‌ترین جنگنده عراقی چه در نبردهای هوایی و هم در مأموریت‌های ضربتی برای حمله به اهداف سطحی بودند. در سال ۲۰۱۱ دولت فرانسه پیشنهاد کرد که ۱۸ فروند از میراژهای خود را نوسازی و به‌روزرسانی کرده و به عراق بفروشد.
• اردن: نیروی هوایی سلطنتی اردن، ۳۶ فروند میراژ اف-۱ را در اوایل دهه ۱۹۸۰ خریداری کرد. آمریکایی‌ها مدل ضعیف‌شده‌ای از اف-۱۶ با نام اف-۱۶–۷۹ را به اردن پیشنهاد داده بودند که به جای موتورهای استاندارد توربوفن پرت اند ویتنی از موتور توربوجت جی-۷۹ نیرو می‌گرفت اما اردنی‌ها میراژ اف۱ را به این مدل از اف-۱۶ ترجیح دادند. در سال‌های بعد مدل‌های اصلی اف-۱۶ و همین‌طور میراژ ۲۰۰۰ به اردن فروخته شد و میراژ اف-۱های اردن تا سال ۲۰۰۷ با اف-۱۶ جایگزین شدند.
• کویت: نیروی هوایی کویت، ۲۷ فروند از مدل تک‌سرنشینه CK و ۶ فروند مدل دوسرنشینه BK را خریداری کرد. در دهه ۱۹۹۰ با اف/ای-۱۸ هورنت جایگزین شده و در انبار نگهداری می‌شوند.
• قطر: نیروی هوایی قطر، ۱۵ فروند میراژ اف-۱ در اختیار داشت که آن‌ها را با میراژ ۲۰۰۰ جایگزین کرده و تعدادی از آن‌ها را به اسپانیا فروخت.
• آفریقای جنوبی: نیروی هوایی آفریقای جنوبی، ۴۸ فروند میراژ اف-۱، شامل ۳۲ فروند مدل حمله به زمین بدون رادار AZ و ۱۶ فروند مدل چندمنظوره CZ، را خریداری کرده و از آن‌ها در جنگ‌های مرزی با آنگولا استفاده کرد. میراژ اف۱ها تا سال ۱۹۹۷ در نیروی هوایی این کشور فعال بودند و در این سال با جنگنده سوئدی نسل چهار + ساب ۳۹ گریپن جایگزین شدند.
• اسپانیا: نیروی هوایی اسپانیا، در دهه ۱۹۷۰ در مجموع ۷۳ فروند از فرانسه خریداری کرد و در دهه ۱۹۹۰ هم ۲۴ فروند میراژ اف-۱ دست دوم قطری و فرانسوی را به آن‌ها اضافه کرد. این هواپیما در سال ۲۰۱۳ به‌طور کامل از نیروی هوایی این کشور خارج شده و با جنگنده یوروفایتر تایفون که تولید کنسرسیوم اروپایی شامل: بریتانیا، اسپانیا، ایتالیا، آلمان بود جایگزین شده‌است. در سال ۲۰۱۳ اعلام شد که آرژانتین ۱۶ فروند از میراژهای اسپانیایی را به قیمت ۱۷۰ میلیون یورو خریداری می‌کند تا آن‌ها را جایگزین میراژ ۳‌های قدیمی خود کند.

میگ ۲۵ جنگنده‌ای بود که توسط میکویان و گورویچ طراحی شد و یک جت رهگیر مافوق صوت که یکی از سریع‌ترین هواپیماهای نظامی وارد خدمت به حساب می‌آمد.

نمونه اولیه این جنگنده برای اولین بار در سال ۱۹۶۴ پرواز کرد و شش سال بعد وارد خدمت شد. در ابتدا، قدرت‌های غربی از توانایی‌های MiG-۲۵ وحشت داشتند، اما زمانی که ایالات متحده (ایالات متحده) توانست هواپیما را در ژاپن منهدم کند، این ترس را ریخت.

میگ ۲۵ یک جت دو موتوره توصیف شده‌است که مجهز به بال بلند و بال‌های دلتای باریکی است که «تا حدودی به عقب کشیده شده‌اند». این دو موتور، یعنی یک جفت Tumanski RD-۳۱ «به اندازه رولزرویس وایپر پیچیده است» و مجهز به کمپرسور پنج پله، توربین یک استاپ و نسبت بالابر هفت به یک است.

میکویان و گورویچ،میگ 25 را به گونه‌ای طراحی کردند که برای مأموریت‌های شناسایی سریع و بالا و همچنین برای رهگیری هواپیماهای دشمن استفاده شود. به گفته وی، طراحان این جت، موفق به توسعه یک هواپیمای نظامی با کارایی بالا در مدت کوتاهی شدند که بتواند نقش خود را با سیاست‌های تسلیحاتی موجود شوروی ایفا کند.