اسناد تجاوز نیروهای عراقی قبل از جنگ ایران و عراق
ایرنا نوشت: تصاویری از نامههای منتشر نشده در آرشیو ملی ایران درباره حملات ارتش رژیم بعث عراق به مناطق مرزی ایران منتشر شد.
در منابع تاریخی و رسمی، روز ۳۱ شهریور سال ۱۳۵۹ که ارتش عراق به طور همهجانبه و گسترده از زمین، دریا و هوا حمله خود را به تمامیت ارضی ایران آغاز کرد، به عنوان آغاز جنگ ایران و عراق شناخته میشود.
بر اساس اسناد و مدارک معتبر موجود، از فردای انعقاد موافقتنامه الجزایر بین ایران و عراق در سال ۱۳۵۳ تا زمان اعلام لغو یکطرفه آن از سوی شورای فرماندهی عراق در تاریخ ۱۳۵۹.۶.۲۷، عراقیها بههیچوجه از انعقاد آن راضی نبوده و به دنبال فرصت مناسبی بودند تا اوضاع را به قبل از آن بازگردانند.
برخلاف تلقی رایج که وقوع انقلاب اسلامی ایران در سال ۱۳۵۷ به عنوان اصلیترین عامل تیرگی روابط دو کشور ایران و عراق و سرانجام آغاز حمله نظامی عراق به ایران یاد میشود، همگی قرائن و شواهد، حاکی از آن است که رژیم بعث عراق و شخص صدام، از مدتها قبل از سقوط شاه به دنبال بازیابی هویت و قدرت عراق در سطح منطقه، ولو به بهای جنگ با یکی از کشورهای منطقه بودهاند. آرشیو ملی ایران (معاونت اسناد کتابخانه ملی ایران) اسناد مربوط به تجاوزات مرزی عراق به ایران قبل از شروع رسمی جنگ را منتشر کرده است.
این اسناد، بخش کوچکی از تحرکات مرزی ارتش عراق در سالها و ماهها قبل از آغاز رسمی جنگ ایران و عراق در شهریور ۱۳۵۹ را نشان میدهد. ترتیب سازماندهی اسناد بر اساس تاریخ واقعه است که به دو دوره قبل و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی قابل تفکیک است. خویشتنداری مسئولان ایرانی و گوشزد کردن لزوم رعایت الزامات حسن همجواری بین دو کشور به مقامات عراقی، چه قبل و چه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، به خوبی در مفاد اسناد مذکور قابل استخراج است
به نقل از دایره المعارف بزرگ اسلامی : جنگ تحمیلی رژیم بعث عراق علیه ایران در 31 شهریور 1359 آغاز شد. اما اسناد و شواهد نشان میدهد که صدام و مزدورانش از مدتها پیش تحرکاتی را در جهت مقدمهچینی و زمینهسازی برای شروع حمله و ایجاد درگیری انجام دادهاند. تحرکاتی که از دید نیروهای امنیتی و اطلاعاتی ایران هم دور نمانده بود و به مراتب فعالیت بعثیها در نقاط مرزی به مقامات گزارش داده شده بود. در آن دوره که ابوالحسن بنیصدر بهعنوان اولین رئیسجمهور، رئیس شورای انقلاب و فرمانده کل قوا فعالیت میکرد، گزارشهای این وضعیت بحرانی برای او ارسال میشد اما سهلانگاری، خیانت و ضعف تدبیر او باعث شد که هیچ آمادگیای برای مقابله با حملات عراق پیشبینی نشود. در سند حاضر که از دایره اطلاعات نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران به دفتر ریاستجمهوری در تاریخ 11/2/59 یعنی پنج ماه قبل از آغاز جنگ فرستاده شده است، جزئیترین تحرکات دشمن از جنوب تا شمال مرزها گزارش شده است. در متن این سند آمده است:
«خبر رسیده گویاست:
1- در تاریخ 15/1/59 به کلیه قایقهای کشتی اعم از نیروی دریایی و پاسگاههای شرطه مرزی که جمعا 14 فروند قایق میشود دستور داده شده است که به حالت آمادهباش قرار گرفته و بهطور مداوم در آبهای شطالعرب(مرز ایران و عراق)، خور عبدا... و خلیج فارس گشتزنی و مراقب هرگونه تردد و عملیاتی از طرف نیروی دریایی ایران باشند. ضمنا شخصی به نام حسن تکریتی که از بستگان نزدیک صدام حسین است مسئولیت این قایقها و اجرای مأموریت آنها را به عهده دارد.
2- در تاریخ 20/1/59 یک واحد ارتشی متشکل از 400 افسر درجهدار و سرباز به فرماندهی سرگرد ابواحمد به منطقه امالرصاص(مقابل حوزه استحفاظی گروهان ژاندارمری خرمشهر) اعزام و ضمن احداث، مواضع و سنگر و استتار تجهیزات واحد خود به حالت آمادهباش قرار گرفتهاند.
3- در تاریخ 23/1/59 گردان ششم مستقر در منطقه سلیمانیه(شمال عراق) به مدت چهار روز در منطقه مزبور با سلاحهای سنگین و سبک و به فرماندهی سرگرد جمیل احمد جهت آمادگی رزمی پرسنل خود دست به مأمور[یت] زده است.
سال ۱۳۶۲ در جریان یکی از عملیاتها برگهای به کلی سری از ارتش عراق فاش شد که در آن به نقاط ضعف و قوت رزمندگان ایرانی اشاره شده است.
به گزارش گروه سایر رسانههای دفاعپرس، در تاریخ ۱۳۶۲/۹/۶، فرماندهی سپاه یکم عراق، سوالاتی را از یگانهای تابعه خود برای بررسی نقاط قوت و ضعف دشمن (ایران)، روشهای مقابله با نقاط قوت و چند مورد دیگر مطرح میکند.
نامه مزبور با طبقه بندی «سری للغایه» (به کلی سری) از سوی فرمانده لشکر ۲۶ پیاده به ردههای تابعه تا سطح گردان ارسال شده است. این سند، ترجمه پاسخ یکی از گردانها (گردان ۲ تیپ ۵۰۴ پیاده) به سؤالات فرماندهی سپاه یکم عراق است.
دقت در سؤالات، نشان میدهد که دشمن، پس از عملیاتهای والفجر۲، ۳ و ۴ در منطقه غرب، برای مقابله با نقاط قوت نیروهای ما، به فکر استفاده از نظرات و تجارب فرماندهان جزء افتاده است. همچنین نشاندهنده آن است که چه مواردی از دید دشمن، به عنوان نقاط قوت رزمندگان ما یا نقاط ضعف آنان تلقی میشود.
شهدای ایران؛ کانال تلگرامی مرکز اسناد انقلاب اسلامی سندی از اعلام آماده باش نیروهای مسلح برای دفع حمله رژیم بعث منتشر کرد و نوشت: ماهها قبل از آغاز جنگ گزارشاتی از آمادگی نیروهای بعثی و روزهای منتهی به 31 شهریور 1359 پیامهایی از بالا گرفتن درگیریها در مرز به مرکز میرسید. اما در حدود نیمه شهریور نیروهای نظامی احتمال حمله را بسیار بالا برآورد میکردند. یکی از این اسناد اعلام آمادهباش نیروهای مسلح در 13 شهریور است که به امضای سرلشگر فلاحی رسیده است.
متن این فرمان بدین شرح است: « برابر اطلاعات رسیده از تاریخ 1359/6/15 به بعد حمله ارتش عراق به ایران محتمل است. لذا دستور فرمایند از هماکنون پیشبینیهای لازم از نظر آماده بودن پرسنل و وسائل برای جلوگیری از غافلگیری و پدافند از مرزهای خاکی، آبی و هوائی کشور به عمل آورده و نتیجه اقدامات معموله را اعلام دارند. ضمنا آمادهباش مورد لزوم برای یگانهای مختلف آن نیرو با توجه به گسترش فعلی و برای اجرای طرحهای پدافندی را تعیین و اعلام دارند. جانشین رئیس ستاد مشترک - سرتیپ ولی فلاحی»
آنان که در این پندارند و میخواهند ایرانمان را پاره پاره کنند، بدانند ایران نه تنها کوچکتر نمیگردد که به وارونه خود را خواهد گسترد. نیروی شگرف و نهانی، مِهر به این خاک را در ما دمیده است.بر خاکِ این سرزمین کورش و داریوش و سورناها،ابومسلمها، مرداویجها و بابکها زیسته اند.کیستند بدمنشانِ خودباختهای که یکپارچگیِ این سرزمین را دوست نمیدارند؟کیستند بیگانهپرستانی که مِهر به این خاکِ سپند از دلهاشان رخت بربسته است؟ کیستند این سایهها که بر خاکِ پای ایرانستیزان بوسه میزنند؟. ایران یوزی ست که به پسِ هزار ها همچنان برنا و تواناست.سراغِ یوز اگر میآیید با مِهر بیایید تا مِهر ببینید، تا دریده نگردید! ایران،بادِ آرامی ست که توفان در نهان دارد! خودگستری، سرنوشتِ ایران است!در پرتو عشق و جانفشانی بیدریغ، این وبلاگ، جلوهای است از ارادت و پاسداشت تاریخ سترگ ارتش ایران و سرزمینهای دیگر؛ جایی که جان و دل نویسنده و مدیر آن، وقف ثبت و بازخوانی فصلی از حماسهها و رشادتهای مردان و زنانی است که در راه حفظ عزت و استقلال این مرز و بوم، از هیچ فداکاری فروگذار نکردهاند.در درجه نخست، گردآوری مصاحبههای پراکنده و گرانبهای ارتشیان از منابع مختلف، گامی است در جهت حفظ اصالت و روایتهای ناب این قهرمانان گمنام، تا صدای آنان در گذر زمان به فراموشی سپرده نشود. در درجه دوم، پرداختن به تاریخچهی ارتش ایران، با نگاهی ژرف و موشکافانه، در اولویت این تلاش قرار دارد؛ چرا که شناخت ریشهها و سیر تحول این نیروی عظیم، کلید فهمی ژرفتر از هویت ملی و امنیت کشور است. و در صورت فراهم آمدن فرصت و منابع کافی، بررسی ارتش سایر کشورها نیز در دستور کار قرار گرفته است؛ اما همواره منافع ملی ایران، چراغ راه و محور اصلی این پژوهشها خواهد بود.این وبلاگ، نه تنها محملی برای گردآوری اطلاعات است، بلکه عرصهای است برای هماندیشی و ارتقای دانش تاریخی و نظامی، و از این رو، از همه علاقهمندان و پژوهشگران گرامی دعوت میشود تا نظرات و پیشنهادات ارزشمند خود را جهت ارتقای هرچه بیشتر این مجموعه، با ما در میان گذارند.باشد که این تلاش، گامی باشد در مسیر پاسداشت فرهنگ و تاریخ ایران عزیز، و یادآور آن باشد که عشق به وطن، همواره سرچشمهای است برای جانفشانیها و ایثارهایی که تاریخ به خود دیده است.