پیشینه ی ارتش ایران و سرزمینهای دیگر

منطقه ۱۱ نظامی‌ترین محله تهران است به دلیل اینکه بزرگترین مرکز آموزشی آکادمی نظامی در این محله واقع شده است. اولین دانشگاه افسری با نام قدیمی مدرسه صاحب منصبی توسط پهلوی اول، سال۱۳۰۰ در یک باغ بزرگ بنا شد که بیش از یک قرن از فعالیت آن می‌گذرد. در این دانشگاه از محمد رضا شاه پهلوی تا سرتیپ امیرحاتمی علوم و فنون نظامی را فراگرفتند. تا قبل از سال ۱۳۰۳ هجری شمسی، آموزش نظامیان ایران به‌طور عمده در خارج از کشور انجام می‌شد و برخی مدارس نظامی مانند کامران‌میرزا، دارالفنون، مشیرالدوله، دیویزیون قزاق، صاحب‌منصبی، بریگاد قزاق و ژاندارمری در ایران وجود داشت. در آن سال برای جبران کمبود افسران، آموزشگاه ستوانی در دانشگاه افسری کنونی تشکیل شد. در سال ۱۳۰۵ این آموزشگاه تعطیل و دوباره در مهر ۱۳۰۷ تشکیل شد که طول دوره آن به دو سال تغییر کرد . در ابتدا با الگو برداری از مدرسه نظامی سن سیر فرانسه، سه مرکز آموزشی نظامی در تهران با هم ادغام شدند که توسط اساتید خارجی و داخلی، جدیدترین فنون نظامی کلاسیک در آن آموزش داده می‌شد. مدرسه صاحب منصبی در سال۱۳۱۴ به دانشکده افسری تغییر نام داد که مدت دوره آموزش آن دو سال بود.نام دانشکده افسری در سال ۱۳۶۷، به دانشگاه علوم نظامی تغییر یافت و از آن تاریخ، فارغ‌التحصیلان به‌جای مدرک کارشناسی علوم، مدارک کاردانی و کارشناسی در رشته‌های ریاضی، فیزیک و مدیریت، دریافت کردند. طی سال‌ها به ساختمان‌های اولیه، دانشکده‌های مختلفی اضافه شد که با توسعه آموزش های جدید بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۷۵ با مجوز فرمانده کل قوا به دانشگاه امام علی (ع) تغییر نام داد.نصرالله حدادی، تهران‌پژوه، در باره این محله می‌گوید: «در تهران بیشتر پادگان‌ها در سال‌های اخیر جمع‌آوری شدند و تغییر کاربری دادند ولی پادگان و دانشگاه افسری امام علی(ع) در خیابان امام خمینی تا کنون اهمیت تاریخی و استراتژیک خود را حفظ کرده‌ است. بعد از پیروزی انقلاب تا کنون مهم‌ترین نطق‌های رهبری در همین مکان و در جمع دانش‌آموختگان این دانشگاه بیان شده است. در دانشگاه افسری امام علی(ع) چهار ساختمان تاریخی وجود دارد و جزء میراث ملی کشور به ثبت رسیده اما به دلیل مسائل امنیتی کمتر به آنها پرداخته شده است.»حدادی ادامه می‌دهد:« در منطقه ۱۱ محلی که اکنون پادگان حر واقع شده است به باغ‌شاه معروف بود . یکی از باغ‌های ناصرالدین شاه، که برای تفرج به آنجا می‌رفت، در زمان حکومت پهلوی اول به دلیل نزدیکی به کاخ مرمر و آموزش نظامی افسران حفظ شد. خانه تیمورتاش نیز که مربوط به سال های پادشاهی احمد شاه قاجار است داخل پادگان و دانشگاه افسری در دهه ۸۰ شمسی به موزه جنگ تبدیل شد که از این طریق ساختمان باارزش آن حفظ شود. همچنین آثاری که در این مجموعه نظامی گردآوری شده است از نقاط مثبت و مهم منطقه ۱۱ به شمار می‌رود.دانشگاه افسری امام علی (ع) ارتش جمهوری اسلامی ایران نخستین مرکزی است که داوطلبان ورود به مقطع افسری در ارتش باید برای طی دوره‌های مقدماتی وارد آن شده و پس از گذراندن دوره‌های مورد نیاز و پس از ۴ سال عموما با درجه ستوان دومی از این دانشگاه فارغ التحصیل می‌شوند. اولین فرمانده دانشکده افسری پس از پیروزی انقلاب اسلامی، «شهید سرلشکر سید موسی نامجوی» بود که از تاریخ نهم مهرماه سال ۱۳۵۸ تا هفتم مهرماه سال ۱۳۶۰ مسئولیت فرماندهی دانشکده افسری را برعهده داشت و با بیشترین رای در کابینه شهید رجایی به‌عنوان وزیر دفاع منصوب شد .

تمام دانشجویان دانشگاه‌های افسری ارتش پس از قبولی در آزمون ورودی و گزینش، به‌مدت هشت هفته برای طی دوره رزم مقدماتی به مرکز آموزش اعزام و پس از آن دانشجویان دانشگاه افسری امام علی در طول شش ترم تحصیلی، حدود ۱۳۲ واحد دروس عمومی، نظامی، پایه، اصلی و گرایشی را در یکی از ۱۶ رسته رشته‌های مدیریت دفاعی گذرانده و پس از فارغ‌التحصیلی، برای گذراندن حدود ۲۸ واحد دروس تخصصی رسته‌ای در ترم ۷ به یکی از مراکز مقدماتی نیروی زمینی اعزام می‌شوند. درضمن به‌منظور تقویت اعتماد به نفس، روحیه تعاون و گذشت و زندگی در شرایط سخت، دانشجویان پس از پایان ترم‌های ۲، ۳، ۴ و ۶ به‌ترتیب به اردوگاه‌های تابستانی اول (یک ماه)، زمستانی (۱۰ روز)، و تابستانی دوم (یک ماه) و دوره‌های رزم در کوهستان و تکاور و رزم در شرایط ویژه (به مدت ۸ هفته) و به دوره چتربازی اعزام می‌شوند.

دانشجویان علاوه بر رشته مدیریت دفاعی، در یکی از سه رشته هوانوردی و خلبانی، نگهداری بالگرد و عقیدتی سیاسی به تحصیل در دانشگاه مشغول هستند. علاوه‌بر آموزش‌های علمی در ساعات صبح، آموزش‌های فوق‌برنامه نظیر زبان انگلیسی، رایانه، ورزش‌های رزمی، خطاطی، حفظ و قرائت قرآن، اینترنت، بازدید از مراکز فرهنگی در ساعات بعدازظهر اجرا می‌شود .

یکی از اقشار جامعه که نقش مهمی در دوران دفاع مقدس ایفا نمود؛ دانشگاهیان و دانشجویان بودند. همواره عنصر دانشگاه به عنوان یکی از مراکز ایجاد حرکت و شکل‌دهی به تصورات و باورهای افکار عمومی جامعه و همچنین شیوه نگرش و مشارکت اساتید و دانشجویان، مهم و حائز اهمیت بوده است. دانشجویان و دانشگاهیان در طول دوران دفاع مقدس چه در پشتیبانی فکری و لجستیکی مانند دانشگاه‌های صنعتی و چه به صورت مدیریتی، راهبری و بصورت فیزیکی و حضور در خط مقدم؛ مانند دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش و افسری امام علی(ع) حضور فعال و مثمرثمری داشته‌اند و اساتید و دانشجویان زیادی جان خویش را در راه دفاع از کیان این مرزو بوم نثار نمودند و به درجه رفیع شهادت نائل شدند. بدین‌سان می‌توان نقش دانشجویان و دانشگاهیان را در ارتقاء توان نظامی و دفاعی در جنگ تحمیلی با توجه به تحریم‌های همه‌‍جانبه دشمنان در تمامی عرصه‌های دفاع مقدس با اهمیت و تأثیرگذار دانست.

دانشگاه افسری امام علی(ع) یکی از مراکز علمی، آموزشی و فرهنگی مهم و حساس کشور و نیروهای مسلح می‌باشد؛ که در دوران هشت سال دفاع مقدس مجاهدت و فداکاری زیادی را داشته است.

هدف راهبردی ترسیم‌شده رژیم بعثی عراق در حمله به ایران ، اشغال یک‌روزه خرمشهر و سه‌روزه خوزستان و یک‌هفته‌ای تهران بود. این هدف راهبردی با توجه به وضعیت و اوضاع ظاهری ایران(وقوع انقلاب نوپا، عدم تثبیت برخی ارگان‌های حکومتی، کاهش چشمگیر تعداد سربازان و انتقالی نیروهای پایور ارتش و زمزمه انحلال ارتش، غائله کردستان و برخی درگیری‌های داخلی و ...) از یک‌طرف و برنامه‌ریزی و آمادگی نظامی رژیم بعثی عراق برای حمله به ایران و کمک‌های تجهیزاتی و لجستیکی کشورهای بلوک غرب و شرق از او، راهبردی بلند پروازانه و خیالی به نظر نمی‌رسید، بلکه بر اساس منطق نظامی اتخاذشده بود.در روز دوم تجاوز دشمن سازماندهی یگان‌های دانشجویی دانشکده افسری انجام شد و در روز سوم تجاوز دشمن، تعداد ۷۳۱ نفر دانشجو و ۴۱ نفر افسر و ۲۴ نفر درجه‌دار را در قالب پنج گردان پیاده با جنگ‌افزار انفرادی و تیربار و آرپی‌جی هفت سازمان داده شدند و برای رسیدن سریع و به موقع به مناطق جنگی با ۱۰ فروند هواپیمای ترابری« سی-۱۳۰ » نیروی هوایی به اهواز منتقل و حتی به علت شرایط جنگی و ناامن بودن فضای منطقه و وضعیت قرمز چند فروند به تهران و اصفهان برگشتند که با عادی شدن وضعیت در همان روز و یا روز بعد مجددا در فرودگاه اهواز نشستند و دانشجویان رزمنده در اختیار لشکر ۹۲ زرهی اهواز قرار گرفتند.

دانشجویان دانشکده افسری در سه منطقه اهواز، دزفول و خرمشهر تقسیم شدند که با ورود به منطقه خوزستان در همان مدت کوتاه حضور خود، با عملیات گشتی و اطلاع از مکان و استعداد نیروهای عراقی، آموزش و اعزام نیروهای مردمی به محورهای حساس دفاعی، گشتی رزمی، تک‌های پراکنده و پدافند در نقاط حساس، اعزام به نقاط مختلف خوزستان مانند دزفول، سوسنگرد، حمیدیه، دب حران، آبادان و ... با حضوری مؤثر در محافظت از اهواز و دفاع حماسی از خرمشهر، آسایش و آرامش را از نیروهای عراقی سلب کردند و تحرک تازه‌ای در خطوط عملیاتی به وجود آوردند. نقش مهم دانشجویان، کار ساده‌ای نیست که بتوان آن را در قالب کلمات بیان کرد، زیرا عشق و ایمان، ایثار و جانبازی، قابل وصف در جمله‌ها و حتی در تصاویر نیست.

نقش دانشجویان دانشکده افسری در نخستین روزهای جنگ تحمیلی نقش استراتژیک و اثرگذار بوده است، به‌نحوی‌که حضور گسترده دانشجویان دانش‌آموخته سال‌های ۱۳۵۹ و ۱۳۶۰ به‌عنوان اولین نیروهای واکنشی در مقابل تهاجم گسترده ارتش عراق به مرزهای جنوب کشور و در منطقه خوزستان و به‌ویژه خرمشهر، دزفول و اهواز تا حد بسیار زیادی مانع از پیشروی سریع‌تر و توسعه وضعیت در منطقه شد. شکست یکان‌هایی از دو لشکر ۹ زرهی و ۵ مکانیزه ارتش عراق در بعد از ظهر هشتم و صبح نهم مهرماه ۵۹ ازجمله مهم‌ترین رویدادهای اول جنگ به شمار می‌آید که به دست مدافعان شجاع ایرانی انجام گرفت و دانشجویان دانشکده افسری در هر دو عملیات نقش اصلی و محوری به عهده داشتند.

برقراری تأمین، امنیت شهر و منطقه عملیاتی اهواز یکی دیگر از مأموریت‌های رزمی دانشجویان بود که به‌خوبی و به شایستگی از عهده آن برآمدند و سرانجام حضور سه گردان دانشجویان در صف مدافعان دلیر خرمشهر یکی دیگر از اوراق زرین رویدادهای دفاع‌مقدس در روزهای اول جنگ تحمیلی است که نام دانشجویان دانشکده افسری نیروی زمینی ارتش را برای همیشه در تاریخ نبردهای نظامی به‌عنوان شجاع‌ترین و فداکارترین رزمندگان، همانند دانشجویان سایر دانشگاه‌های کشور که در عرصه سیاسی و در ۱۶ آذر سال ۱۳۳۲ به‌عنوان یک روز مقاومت تاریخی در تاریخ دانشگاه تهران ماندگار شد، ثبت نمود و زنده نگه باقی مانده است.دانشگاه افسری امام علی (ع)، ۱۱۸۴ شهید دانشجو و دانش‌آموخته برای حفظ امنیت و دفاع از مرز و بوم در دوران هشت سال دفاع مقدس تقدیم نظام اسلامی نموده است. سال ۱۳۹۹ نشان فداکاری به برخی از دانشجویان این دانشگاه داده شد .

نشان فداکاری ارتش چیست؟

نشان‌های متعددی در ارتش و نیرو‌های مسلح کشورمان وجود دارد که هر کدام در ازای انجام یک کار مشخص و یا نشان دادن شجاعت و انجام ایثار و فداکاری به اشخاص اعطا می‌شود .

نشان فداکاری نماد ایثار و از خودگذشتگی دانشجویان و دانش آموختگان دانشگاه افسری امام علی (ع) است که در راه پاسداری از استقلال و تمامیت ارضی کشور ایران جان خود را فدا کرده‌اند.

اگر به شکل این نشان نگاه کنیم هر کدام از اجزای آن معنا و مفهومی خاصی دارند، البته نشانه‌ها و مدال‌های سربازی شجاعت و سلحشوری به دلیل اینکه به دنبال انتقال یک مفهوم هستند عموما در تمام کشور‌های دنیا دارای عناصر طبیعی شبیه به یکدیگر هستند.

این نشان از اجزای تشکیل شده است.

ستاره ۵ پر

درجه افسری در ارتش جمهوری اسلامی ایران مانند بسیاری از کشور‌های جهان به شکل یک ستاره پنج پر طلایی است که خود سمبلی از ستاره قطبی در آسمان شب است. این ستاره در طول تاریخ بشر به مثابه راهنما و مسیریاب انسان‌ها شناخته می‌شود. ستاره افسری که بر دوش دانش آموختگان دانشگاه افسری می‌نشیند نشانه‌ای از این است که آنان راهنمای افراد یگان خود هستند و نگاه سرباز به مسیری است که او معین می‌کند.

ستاره ۸ پر نقره‌ای

ستاره ۸ پر به هشت سال دفاع مقدس اشاره دارد که مفاهیم عالیه برگرفته از هشت سال دفاع قهرمانانه ملت و نیرو‌های مسلح است و استفاده از این نماد، بیانگر این حقیقت است که همواره باید تجربیات و دستاورد‌های مقدس دفاع مقدس به صورت درخشان در مقابل دیدگان نسل امروز و فردای میهن زنده نگه داشته شود.

همچنین در میان ۸ شعاع اصلی ستاره ۴۸ کوچکتر قرار گرفته که به ۴۸ هزار شهید ارتش اشاره دارد.

ستاره طلایی ۵ پر خونین پیکر

تعداد یک هزار و ۱۸۴ شهید دانش آموخته دانشگاه افسری برای حراست از آرمان‌های ملت ایران در دوران دفاع مقدس جان خود را فداکردند و پیکر آنان به خون پاکشان آغشته شده است. نماد این شهیدان راه وطن در نشان فداکاری با ستاره طلایی خونین و ۵ گل لاله احاطه شده که نشانگر تداوم راه شهیدان است.

عدد ۵ اشاره به مفهوم دینی پنج تن آل عبا نیز دارد که معنا و روح این ایثارگری است. گل لاله نیز در فرهنگ مردم ایران اسلامی به مطلوبیت مقام شهادت و زنده بودن شهیدان راه آنان اطلاق می‌شود.

کتاب و شمشیر و پرچم ایران، نشان دانشگاه افسری امام علی (ع)

بخش اصلی نشانه دانشگاه افسری امام علی (ع) ترکیبی از کتاب و شمشیر است. کتاب در نشانه دانشگاه افسری از یک سو به مفهوم کتاب و قرآن است و از سوی دیگر به معنای دانش است؛ شمشیر به معنای دفاع از آرمان‌های دینی نیز است و ترکیب این دو مفهوم «حملوا بسائرهم علی اسیافهم» را تداعی‌کننده می‌کند.

دانشگاه امام حسین

پیشینه شکل‌گیری این دانشگاه به سال ۱۳۶۲ بازمی‌گردد که قبل از شکل‌گیری دانشگاه در مکان فعلی آن، پادگان امام حسین توسط مهدی باکری راه‌اندازی شد.در سال ۱۳۶۵ مرکز آموزش عالی امام حسین توسط اولین فرمانده آن، سیدمهدی موسوی زارع و به دستور محسن رضایی بنیان‌گذاری و تأسیس شد و در همان سال توسط وزارت علوم تحقیقات و فناوری مورد تأیید و تصویب قرار گرفت و در سال ۱۳۶۶ به‌عنوان یک دانشگاه جامع، متشکل از دانشکده‌های علوم پایه، فنی و مهندسی، علوم پزشکی و علوم انسانی، به رسمیت شناخته شد. در سال ۱۳۶۹ دانشکده علوم پایهٔ نظامی نیز به مجموعه دانشکده‌های دانشگاه اضافه شد و با تبدیل دانشکدهٔ علوم پزشکی به دانشگاه علوم پزشکی بقیةالله، بخش علوم پزشکی دانشگاه امام حسین به‌طور رسمی از این دانشگاه جدا شد. همچنین دانشگاه علوم و فنون دریایی امام خامنه‌ای، دانشگاه علوم و فنون زمینی امیرالمؤمنین و دانشگاه علوم و فنون هوافضای عاشورا نیز از این دانشگاه منشعب و تشکیل شدند.

سابقاً دانشگاه امام حسین از طریق آزمون سراسری در مقطع کارشناسی رشته‌های مهندسی برق (الکترونیک، مخابرات)، مهندسی کامپیوتر (نرم‌افزار)، مهندسی مکانیک (طراحی جامدات، حرارت و سیالات)، مهندسی عمران، مهندسی هوافضا، مهندسی صنایع (تولید صنعتی)، مهندسی فناوری اطلاعات، ریاضی (کاربردی)، فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی سلولی ملکولی و میکروبیولوژی، هوانوردی، جغرافیای سیاسی، نظامی، عملیات کشوری، حقوق، مدیریت صنعتی، علوم اقتصادی، مدیریت زنجیره تأمین (آماد)، تربیت بدنی و علوم ورزشی، اطلاعات نظامی و علوم سیاسی، دانشجو می‌پذیرفت.

دانشگاه از ۵ دانشکده تشکیل شده است:

1. دانشکده امنیت که به منظور تربیت نیروهای مورد نیاز گردان‌های امام علی، امنیت پرواز و حفاظت از شخصیت‌ها فعالیت می‌کند.
2. دانشکده اطلاعات با ۸ گرایش که به نیازهای تعریف شده می‌پردازد.
3. دانشکده فناوری یا مهندسی نیز مباحثی همچون پدافند غیرعامل، مخابرات، آماد و غیره را ارائه می‌کند.
4. دانشکده علوم انسانی اسلامی، موضوعات مربوط به این علوم را به مخاطبین ارائه می‌دهد.
5. دانشکده علوم پایه جهادی (علوم پایه نظامی سابق)، همه ورودی‌ها باید دوره عمومی خود را در این دانشکده سپری کنند.

دانشگاه امام حسین یک مرکز برای تحقیق زیست‌شناختی دارد و یک بخش زیست شناختی که تحقیقات میکروبیولوژی این دانشگاه را هدایت می‌کند.

دانشکده‌ها

دانشکده‌های این دانشگاه عبارت‌اند از:

• دانشکده فناوری و مهندسی
• دانشکدهٔ علوم تجربی
• دانشکده علوم انسانی اسلامی
• دانشکده علوم پایه جغرافیا

رشته‌های تحصیلی

• مهندسی مکانیک (ساخت و تولید، طراحی جامدات و تبدیل انرژی)
• مهندسی هوا فضا
• مهندسی مواد و متالوژی
• مهندسی صنایع
• مهندسی برق (مخابرات و الکترونیک)
• مهندسی کامپیوتر (نرم‌افزار)
• مهندسی فناوری اطلاعات (شبکه‌های کامپیوتری، رایانش امن)
• مهندسی عمران
• مهندسی نقشه‌برداری
• مدیریت صنعتی
• شیمی کاربردی
• ریاضی کاربردی
• فیزیک هسته‌ای
• اقتصاد
• جغرافیا
• مدیریت آمار
• حقوق کیفری و جرم‌شناسی ، افراد پس از شرکت در آزمون داخلی سپاه پاسداران، در صورت خوب بودن رتبه به مصاحبه دعوت شده و با مصاحبه علمی و اختصاصی، عمومی و عقیدتی گزینش می‌شوند و دانشجویان پس از فارغ‌التحصیلی، جزو کادر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی خواهند شد.این دانشگاه از ۲ بخش تحت عناوین؛ دانشگاه جامع امام حسین و دانشکده افسری و تربیت پاسداری امام حسین تشکیل شده است.دانشجویان تنها از طریق آزمون داخلی سپاه پاسداران می‌توانند وارد این دانشگاه شوند.

برگرفته از عصر ایران . کافه تاریخ . ویستا . ایسنا. دنیای اقتصاد .همشهری . مهر میهن . ویکی پدیا . ترب . تابناک .