مهمترین اقدامات قبل، حین و بعد از زلزله
برگرفته از جهاد دانشگاهی
بسیاری از نقاط کشور ما در معرض خطر زلزله است. بنابراین همه ما در صورتی که آمادگی کافی برای مواجهه صحیح با زلزله را نداشته باشیم؛ ممکن است از عواقب ناشی از آن، آسیبهای شدیدی ببینیم. همه ما میتوانیم با انجام اقدامات ساده، از سلامت خود و اطرافیانمان، به نحو مؤثری محافظت کنیم.
با دانش فعلی بشر زمان، مکان و بزرگای زلزله قابل پیش بینی نیست. بنابراین اسیر شایعات بی اساس در این زمینه نشوید.
حفظ آرامش و خونسردی، لازمه رویارویی با هر حادثه ای است. رفتارهای هیجانی و احساسی در زلزله، می تواند منجر به آسیب های جسمی و روانشناختی شود.
1.قبل از وقوع زلزله
* هنگامی که میخواهید خانهای بخرید یا اجاره کنید؛ نقشه سازه و تأسیسات را از مالک دریافت کنید و از یک مهندس ساختمان بخواهید تا ساختمان را از نظر مقاومت در برابر زلزله بررسی کند. اگر قبلاً هم منزلی را تهیه کردهاید؛ میتوانید از یک مهندس ساختمان، در مورد میزان مقاومت منزلتان یا امکان مقاوم سازی آن در برابر زلزله، مشاوره بگیرید.
* عیوب سیمکشی ساختمان، نشت لولههای گاز و ترکیدگی لولههای آب و فاضلاب را رفع کنید. برای این کار حتماً از یک متخصص کمک بگیرید.
* آبگرمکن، یخچال، فریزر، اجاق گاز و اشیای بلند و بسیار سنگین باید با بست یا تسمههای مناسب، به کف و دیوار منزل محکم شوند. همچنین کمد لباس، قفسهها، بوفه ها، آینهها و تابلوهای دیواری منزل باید به خوبی در جای خود محکم شوند. برای انجام این کارها از یک فرد صلاحیتدار کمک بگیرید.
* اشیای بزرگ یا سنگین و همچنین ظروف شیشهای، ظروف چینی و سایر اشیای شکستنی و ظروف حاوی مواد خوراکی و شیمیایی را در قفسههای پایین کابینت و کمد قرار دهید.
* لوسترها را در جای خود محکم کنید.
* در هر اتاقی، محلهای امن را مشخص کنید (مثلاً زیر یک میز محکم یا کنار ستون ها یا دیوارهای مجاور آنها). در هر بار تمرین پناه گیری، در این محلها پناهگیری کنید تا انجام این عمل در زمان وقوع زلزله، نیاز به صرف وقت نداشته باشد.
* به طور مرتب با اعضای خانواده، مراحل پناهگیری را به نحو زیر تمرین کنید:
روی زانوهای خود بنشینید! سر و گردن خود را با دست و بازوانتان بپوشانید! اگر محل امنی که از قبل معلوم کردهاید؛ فاصله زیادی با شما ندارد، در همان حالت نشسته روی زانوها، در حالی که با یک دست از سر و گردن خود محافظت میکنید؛ به آن نقطه امن بروید و صبر کنید تا لرزهها تمام شود.
* بعد از زلزله ممکن است سیستم های ارتباطی دچار اختلال شود و امکان ارتباط وجود نداشته باشد. بنابراین با افراد خانواده قرار بگذارید که اگر هنگام وقوع زلزله، بیرون از خانه بودید؛ کجا همدیگر را پیدا کنید. این محل باید جای امنی باشد که بر اثر زلزله احتمالی کمتر صدمه ببیند (مثلاً پارک نزدیک محل سکونت).
* کیف شرایط اضطراری (شامل جعبه کمک های اولیه، مقداری پول نقد، کپی کارت شناسایی اعضای خانواده و اسناد مهم، آب بسته بندی شده، غذای خشک و فاسد نشدنی، رادیو باتری خور با باتری اضافه، چراغ قوه با باتری اضافه، مقداری طناب، کنسرو بازکن، سوت، وسایل بهداشت شخصی، لباس مناسب، کفش، زیرانداز پلاستیکی، داروهای مورد نیاز بیماران در خانواده و …) را برای شرایطی که مجبور به ترک منزل هستید؛ تهیه کنید.
* کمک های اولیه و مهارتهای خودامدادی را بیاموزید.
2.در زمان وقوع زلزله
اگر داخل منزل هستید:
* اگر در ساختمان (خانه یا محل کار) هستید؛ بهترین اقدام پناهگیری است.
* برای اینکه زلزله شما را زمین نزند، روی زانوهای خود بنشیند.
* برای آنکه خودتان را در برابر اشیای پرتاب شده در فضای منزل، محافظت کنید؛ با بازوان خود، سر و گردنتان را بپوشانید.
* اگر در معرض خطر اشیائی که سقوط میکنند هستید و میتوانید بدون آنکه خطری شما را تهدید کند، حرکت کنید؛ برای محافظت بیشتر، به حالت چهار دست و پا حرکت کنید و در زیر یک میز یا نیمکت محکم قرار بگیرید.
* اگر میز یا نیمکت محکمی در نزدیک شما نیست؛ به حالت چهار دست و پا حرکت کنید و کنار یک دیوار داخلی قرار بگیرید. هرگز کنار شیشه، پنجرهها، درهای خروجی و دیوارهای خارجی و هر چیزی که ممکن است سقوط کند (مانند لوستر، اشیای آویزان یا تزئینات منزل)؛ قرار نگیرید.
* همان جا که پناه گرفتهاید، بمانید تا لرزهها تمام شود. به هیچ وجه جا به جا نشوید.
* اگر هنگام وقوع زلزله، در رختخواب هستید، همان جا بمانید و بالش را روی سر خود قرار دهید. اما اگر رختخواب زیر اشیائی مانند لوستر قرار دارد، فوراً جا به جا شده و به نزدیکترین محل امن پناه ببرید.
* برای پناهگیری، در چارچوب درها قرار نگیرید چون چارچوب درها نمیتوانند از شما در مقابل اشیای پرتاب شده در فضای خانه و یا اشیائی که سقوط میکنند، محافظت کنند. به علاوه، معلوم نیست که بتوانید در حالت ایستاده در چارچوب در، تعادل خود را حفظ کنید.
** مجدداً تأکید میکنیم تا اتمام لرزشها در داخل منزل بمانید. بیشترین صدمات هنگام زلزله، زمانی روی میدهند که افراد، هنگام ورود یا خروج در معرض خطر سقوط اشیا قرار میگیرند.
* به هیچ وجه از آسانسور استفاده نکنید. اگر داخل آسانسور هستید سریعاً در اولین توقف، از آن خارج شوید.

– اگر در فضای باز هستید:
* هرجایی که هستید، توقف کنید. از دیوارها و ساختمان ها فاصله بگیرید.
* از ورود به داخل ساختمانها و نزدیک شدن به تیرکهای برق، تلفن و مانند آن خودداری کنید.
* بنشینید! سر و گردن خود را با دست و بازوانتان بپوشانید! صبر کنید تا لرزهها تمام شود.

– اگر در داخل خودرو در حال حرکت هستید:
* هر چه سریعتر در مکانی امن توقف کنید (از توقف در مجاورت ساختمانها، درختان، پلها و تیرکهای برق، تلفن و مانند آن خودداری کنید). بعد از توقف، در داخل خودرو بمانید.
* زمانی که زلزله پایان یافت، با احتیاط به راه خود ادامه دهید، اما از پلها و جادههای آسیبدیده دوری کنید.

3.بعد از وقوع زلزله
* وقتی لرزهها پایان یافت؛ اطراف را نگاه کنید. اگر ساختمان صدمه دیده و مسیر باز و امنی برای خروج وجود دارد؛ ساختمان را با احتیاط ترک کنید و به فضای باز و دور از نواحی آسیبدیده بروید.
* باید آماده لرزشهای بعدی باشید. این لرزش ها ممکن است آن قدر قوی باشند که به ساختمانهای بدون استحکام آسیب وارد کنند. بنابراین همیشه آماده انجام مراحل پناهگیری که در بالا به آن اشاره کردیم؛ باشید.
* قفسهها و کابینتها را باید با احتیاط باز کنید چون اشیای موجود در آنها ممکن است سقوط کنند.
* از نزدیک شدن به نواحی آسیبدیده دوری کنید مگر آنکه پلیس، ماموران آتش نشانی یا سازمانهای امدادی به کمک شما نیاز داشته باشند.
* از طریق رادیو یا تلویزیون یا شبکههای اجتماعی رسمی و معتبر، اخبار و اطلاعات موثق و دستورالعملهای مربوط به اقدامات اضطراری را کسب کنید.
* اگر فرد مصدومی در اطراف شما هست و شما دوره کمکهای اولیه را گذراندهاید، با رعایت اصول ایمنی، به او کمک کنید.
* نهایت احتیاط را بعد از وقوع زلزله، برای تمیز کردن ساختمانها داشته باشید. هرگز سعی نکنید خودتان آوارهای سنگین را جا به جا کنید.
* در صورتی که به هر دلیلی از منزل خارج می شوید، شیر اصلی گاز و آب را ببندید.

– اگر زیر آوار محبوس شده اید:
* کبریت روشن نکنید.
* جا به جا نشوید.
* با دستمال یا پارچهای دهان خود را بپوشانید.
* اگر تلفن همراه دارید؛ با تماس گرفتن یا ارسال پیام، تقاضای کمک کنید.
* با هر وسیلهای که دم دست دارید به لوله یا دیوار ضربه بزنید تا پرسنل امدادی قادر به یافتن شما باشند. در صورت امکان، از یک سوت استفاده کنید. فقط وقتی که ضرورت دارد، فریاد بزنید چون فریاد زدن باعث ورود گرد و غبار به ریههای شما میشود.

آنان که در این پندارند و میخواهند ایرانمان را پاره پاره کنند، بدانند ایران نه تنها کوچکتر نمیگردد که به وارونه خود را خواهد گسترد. نیروی شگرف و نهانی، مِهر به این خاک را در ما دمیده است.بر خاکِ این سرزمین کورش و داریوش و سورناها،ابومسلمها، مرداویجها و بابکها زیسته اند.کیستند بدمنشانِ خودباختهای که یکپارچگیِ این سرزمین را دوست نمیدارند؟کیستند بیگانهپرستانی که مِهر به این خاکِ سپند از دلهاشان رخت بربسته است؟ کیستند این سایهها که بر خاکِ پای ایرانستیزان بوسه میزنند؟. ایران یوزی ست که به پسِ هزار ها همچنان برنا و تواناست.سراغِ یوز اگر میآیید با مِهر بیایید تا مِهر ببینید، تا دریده نگردید! ایران،بادِ آرامی ست که توفان در نهان دارد! خودگستری، سرنوشتِ ایران است!در پرتو عشق و جانفشانی بیدریغ، این وبلاگ، جلوهای است از ارادت و پاسداشت تاریخ سترگ ارتش ایران و سرزمینهای دیگر؛ جایی که جان و دل نویسنده و مدیر آن، وقف ثبت و بازخوانی فصلی از حماسهها و رشادتهای مردان و زنانی است که در راه حفظ عزت و استقلال این مرز و بوم، از هیچ فداکاری فروگذار نکردهاند.در درجه نخست، گردآوری مصاحبههای پراکنده و گرانبهای ارتشیان از منابع مختلف، گامی است در جهت حفظ اصالت و روایتهای ناب این قهرمانان گمنام، تا صدای آنان در گذر زمان به فراموشی سپرده نشود. در درجه دوم، پرداختن به تاریخچهی ارتش ایران، با نگاهی ژرف و موشکافانه، در اولویت این تلاش قرار دارد؛ چرا که شناخت ریشهها و سیر تحول این نیروی عظیم، کلید فهمی ژرفتر از هویت ملی و امنیت کشور است. و در صورت فراهم آمدن فرصت و منابع کافی، بررسی ارتش سایر کشورها نیز در دستور کار قرار گرفته است؛ اما همواره منافع ملی ایران، چراغ راه و محور اصلی این پژوهشها خواهد بود.این وبلاگ، نه تنها محملی برای گردآوری اطلاعات است، بلکه عرصهای است برای هماندیشی و ارتقای دانش تاریخی و نظامی، و از این رو، از همه علاقهمندان و پژوهشگران گرامی دعوت میشود تا نظرات و پیشنهادات ارزشمند خود را جهت ارتقای هرچه بیشتر این مجموعه، با ما در میان گذارند.باشد که این تلاش، گامی باشد در مسیر پاسداشت فرهنگ و تاریخ ایران عزیز، و یادآور آن باشد که عشق به وطن، همواره سرچشمهای است برای جانفشانیها و ایثارهایی که تاریخ به خود دیده است.