کاتیوشا از ترانه تا موشک
کاتیوشا (به روسی: Катюша) نام آهنگ معروف و فولکلور روسی است که در زمان جنگ جهانی دوم به منظور تقویت روحیه سربازان خوانده میشد و دربارهٔ دختری است که شعری را برای معشوقش که سرباز است میخواند. این آهنگ تاکنون توسط خوانندگان متعدد و مطرح زیادی اجرا شدهاست. نسخه ایتالیایی این آهنگ به نام Fischia il vento به همراه آهنگ Bella Ciao از مشهورترین آهنگها دربارهٔ مقاومت محسوب میشوند. کاتیوشا در زبان روسی مخفف شده نام دخترانه یکاترینا است (یکاترینا=کاتیا=کاتیوشا)متن این ترانه توسط میخائیل ایساکوفسکی سروده شده و توسط ایوان ربروف خوانده شده است این آهنگ ابتدا توسط دختران یک مدرسه صنعتی در مسکو برای سربازانی که به جنگ جهانی دوم اعزام میشدند، خوانده شد. طولی نکشید که ترانهای مشهور شد و نقشی کلیدی را در تقویت روحیه سربازان ایفا کرد این آهنگ در سال ۱۹۴۰ توسط یک نویسنده اسراییلی به عبری ترجمه شد و سپس بازخوانی گردید و همانند کاتیوشا به ترانهای معروف در بین جنبش جوانان اسراییل تبدیل گشت
شاخههای درختان سیب و گلابی شکوفه دادند
مه به آهستگی از روی رودخانه میگذشت
کاتیوشا از کنارههای رودخانه گذر میکرد
از کنارههای بلند و پرشیب
راه میرفت و آواز میخواند
آواز عقاب خاکستری رنگ مرغزار را
برای عشق راستینش
برای آنکه نامههایش را نگه داشته بود
تو ای آواز! آوازک دوشیزه
به آن سوی خورشید درخشان برو
و به سربازی که در مرزهای دوردست است برس
با درودهایی از جانب کاتیوشا
بگذار تا یک دختر ساده را به یاد آورد،
و آوازهایش را بشنود
بگذار تا از سرزمین مادری پاسداری کند
همانطور که کاتیوشا از عشقشان پاسداری میکندورد ویکی تابناک بیشتر بخوا
کلیات
کاتیوشا نوعی راکتانداز چندتایی است که نخستین بار در شوروی ساخته شد و بهطور گسترده در جنگ جهانی دوم استفاده شد. کاتیوشا در مقایسه با توپهای جنگی توانایی شلیک حجم عظیمی از مواد منفجره را در بازه زمانی کوتاهی به سوی دشمن داشت، اما دقت کمتری داشت و مدت زمان گلولهگذاری دوباره آن طولانی بود. کاتیوشا سلاحی ارزان بود که امکان تولید انبوه سریع آن مهیا بود و معمولاً بر روی کامیون سوار میشد و نخستین توپخانه خودکششی بهشمار میرفت که در شوروی به تولید انبوه رسید.
قدرت تحرک بالای کاتیوشا مزیت دیگر آن بود که به آن این توانایی را میبخشید که پس از شلیک تغییر مکان بدهد و از ردیابی خود توسط دشمن و مواجهه با آتش ضدتوپخانه دشمن جلوگیری کند.
کاتیوشا ساختار سادهای داشت و از یک ردیف ریلهای افقی تشکیل میشد که راکتها بر روی آنها نصب شده و یک اسکلت تاشونده در زیر آن قرار میگرفت تا ریلها را بالا برده و در حالت شلیک قرار دهد. این سلاح بر روی خودروهایی، چون کامیون، شاسی تانک، تراکتورهای توپخانهای، قطارهای زرهپوش و قایق و کشتیسوار میشد. کاتیوشا نسبت به توپهای جنگی دقت بسیار کمی داشت، اما برای بمباران پرحجم بسیار مؤثر بود و یک آتشبار شامل ۴ کاتیوشای بام-۱۳ توان شلیک ۴ هزار و ۳۵۰ کیلوگرم مواد منفجره را در ۷ تا ۱۰ ثانیه به سوی منطقهای به وسعت ۴۰۰ هزار متر مربع داشت. از کاتیوشا معمولاً در گروههای بزرگ استفاده میشد تا حجم آتش بسیار زیاد آنها شوک روانی بزرگی را به دشمن وارد کند. خدمه توانا قادر بودند تا بلافاصله پس از شلیک دستگاه را جمع و به مکان دیگری منتقل کنند تا فرصت آتش ضدتوپخانهای برای دشمن فراهم نشود. ایراد مهم کاتیوشا زمان طولانی بارگذاری دوباره پرتابگرها بود.
کاتیوشا
کاتیوشا در جریان جنگ جهانی دوم
کاتیوشا در جریان جنگ جهانی دوم در سه مدل اصلی بام-۱۳ با کالیبر ۱۳۲ میلیمتری، سبک بام-۸، ۸۲ مم و سنگین بام-۳۱، ۳۰۰ مم ساخته شد. پس از جنگ نیز پیشرفت کاتیوشا ادامه یافت و راکتاندازهای دیگری بر اساس آن ساخته شدند. امروزه از نام کاتیوشا در اشاره به تمامی راکتاندازهای چندگانه مشابه آن استفاده میشود.
نام
کاتیوشا از نام ترانهای رایج در دوران جنگ دوم گرفته شده که آن نیز خود از مصغر نام دخترانه «کاترینا» (کاترین) در زبان روسی آمدهاست. از آنجا که نام اصلی این سلاح از سوی مقامات شوروری سری نگاه داشته میشد و آنها این موشکها را تنها با کد k معرفی میکردند، لذا سربازان ارتش سرخ این سلاح را کاتیوشا نامگذاری کردند. کاتیوشا نام یک ترانه محبوب در میان سربازان بود که درباره دختری بنام کاتیوشا (یکاترینا←کاتیا←کاتیوشا) است که در انتظار بازگشت محبوب خود از جبهه است.
در جریان جنگ دوم جهانی نیروهای آلمان بهخاطر صدای راکتهای آن و نیز شباهت لولههای پرتابکننده راکت در آن به اُرگ، به آن «ارگ استالین» میگفتند.
طراحان
نخستین کاتیوشا را «ای. گوای» در سال ۱۹۳۸ برای ارتش شوروی طراحی کرد. در ۱۹۳۹ «و. ن. گالکوفسکی» پیشنهاد پرتاب راکتها به کمک ریل را مطرح کرد و نمونههایی ساخته شد.
پیشینه کاربردها
کاتیوشا در جنگ جهانی دوم بهطور گسترده مورد استفاده ارتش سرخ در نبرد با آلمان قرار گرفت. نوع اصلی کاتیوشا یعنی بام-۱۳ در جنگ کره توسط نیروهای چینی علیه قوای سازمان ملل و کره جنوبی استفاده شد. موفقیت کاتیوشا باعث شد تا پس از جنگ ساخت راکتاندازهای چندگانه مشابه کاتیوشا ادامه پیدا کند. مهمترین این سلاحها بام-۲۱ گراد بود که در دهه ۱۹۶۰ طراحی شد.
سلاحهای مشابه کاتیوشا در بسیاری از جنگها از جمله جنگ ویتنام، جنگ ششروزه، جنگ یوم کیپور، جنگ افغانستان، اشغال لبنان در سال ۱۹۸۲، جنگ ایران و عراق، جنگ دوم چچنستان، جنگ قرهباغ و جنگ اوستیای جنوبی ۲۰۰۸ استفاده شدند.
در جریان درگیریهای لبنان در سال ۲۰۰۶ نیروهای حزبالله لبنان بهصورت گستردهای از راکتهای خانواده کاتیوشا که اکثراً از راکتهای بیام-۲۱ گراد ساخت سوریه بودند برای کوبیدن پایگاههای نظامی ارتش و پلیس اسرائیل در شهرها و روستاها استفاده کردند که تا ۳۰ کیلومتر برد داشت و کلاهک حاوی ۳۰ کیلوگرم مواد منفجره حمل میکرد. بهعلت آلومینیومی بودن بدنه آن، بههنگام انفجار بدنه سریعاً ذوب میشود و در نتیجه ترکش چندانی ندارد..
کاتیوشا مدل بیام۱۳
کاتیوشای اصلی
- بیام۸ با لانچرهای یک تا ۷۲ تایی
- بیام۱۳ با لانچرهای ۶ تا ۲۴ تایی
- بیام۳۱ با لانچرهای ۴ تا ۱۲ تایی
- بیام۳۱ با لانچر ۲۵ تایی
راکتاندازهای برگرفته از کاتیوشا
- بی ام13
- مینی کاتیوشا
- بیام۲۴
- بیام۲۷
کاتیوشا ؛ ایگور پرسنیاکوف
« کاتیوشا /Katyusha / Катюша» یکی از قطعات مشهور فولکلور روسی است که توسط ماتوی بالانتر ساخته شد. این قطعه در زمان جنگ جهانی دوم به منظور تقویت روحیه سربازان خوانده میشد، درباره دختری است که شعری را برای معشوقش که سرباز است میخواند. این آهنگ تاکنون توسط خوانندگان متعدد و مطرح زیادی اجرا شدهاست. ایگور پرسنیاکوف این قطعه را با گیتار به شکلی متفاوت اجرا کرده است. برگرفته از تابناک و ویکی پدیا
آنان که در این پندارند و میخواهند ایرانمان را پاره پاره کنند، بدانند ایران نه تنها کوچکتر نمیگردد که به وارونه خود را خواهد گسترد. نیروی شگرف و نهانی، مِهر به این خاک را در ما دمیده است.بر خاکِ این سرزمین کورش و داریوش و سورناها،ابومسلمها، مرداویجها و بابکها زیسته اند.کیستند بدمنشانِ خودباختهای که یکپارچگیِ این سرزمین را دوست نمیدارند؟کیستند بیگانهپرستانی که مِهر به این خاکِ سپند از دلهاشان رخت بربسته است؟ کیستند این سایهها که بر خاکِ پای ایرانستیزان بوسه میزنند؟. ایران یوزی ست که به پسِ هزار ها همچنان برنا و تواناست.سراغِ یوز اگر میآیید با مِهر بیایید تا مِهر ببینید، تا دریده نگردید! ایران،بادِ آرامی ست که توفان در نهان دارد! خودگستری، سرنوشتِ ایران است!در پرتو عشق و جانفشانی بیدریغ، این وبلاگ، جلوهای است از ارادت و پاسداشت تاریخ سترگ ارتش ایران و سرزمینهای دیگر؛ جایی که جان و دل نویسنده و مدیر آن، وقف ثبت و بازخوانی فصلی از حماسهها و رشادتهای مردان و زنانی است که در راه حفظ عزت و استقلال این مرز و بوم، از هیچ فداکاری فروگذار نکردهاند.در درجه نخست، گردآوری مصاحبههای پراکنده و گرانبهای ارتشیان از منابع مختلف، گامی است در جهت حفظ اصالت و روایتهای ناب این قهرمانان گمنام، تا صدای آنان در گذر زمان به فراموشی سپرده نشود. در درجه دوم، پرداختن به تاریخچهی ارتش ایران، با نگاهی ژرف و موشکافانه، در اولویت این تلاش قرار دارد؛ چرا که شناخت ریشهها و سیر تحول این نیروی عظیم، کلید فهمی ژرفتر از هویت ملی و امنیت کشور است. و در صورت فراهم آمدن فرصت و منابع کافی، بررسی ارتش سایر کشورها نیز در دستور کار قرار گرفته است؛ اما همواره منافع ملی ایران، چراغ راه و محور اصلی این پژوهشها خواهد بود.این وبلاگ، نه تنها محملی برای گردآوری اطلاعات است، بلکه عرصهای است برای هماندیشی و ارتقای دانش تاریخی و نظامی، و از این رو، از همه علاقهمندان و پژوهشگران گرامی دعوت میشود تا نظرات و پیشنهادات ارزشمند خود را جهت ارتقای هرچه بیشتر این مجموعه، با ما در میان گذارند.باشد که این تلاش، گامی باشد در مسیر پاسداشت فرهنگ و تاریخ ایران عزیز، و یادآور آن باشد که عشق به وطن، همواره سرچشمهای است برای جانفشانیها و ایثارهایی که تاریخ به خود دیده است.